..... سلاملار و سایقیلار اؤلسون منیم عزیز وطن داشلاریما..... مـــاراغــــا آذربایجانین پارلاق اؤلدوزو

مـــاراغــــا آذربایجانین پارلاق اؤلدوزو

ّبؤ وبلاگدا ماراغا و آذربایجان حاقیندا بیلگیلر بولا بیلیر سینیز

 

ماسک کوچک کننده بینی ماسک کوچک کننده بینی
ماسک چندکاره مخصوص بینی
پاک کننده، کوچک کننده و فرم دهنده 		شامپو رفع سفیدی مو
بیش از 15 سال جوان شوید
با این شامپو دیگر نیازی به رنگ مو ندارید
X
تبلیغات در بلاگ اسکای
قوجانین گونلری
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 01:15 روز جمعه 8 اردیبهشت 1391
اشعار ترکی
 

سلاملار بؤتؤن عزیز وطن داشلاریما آلله دان سیزه جان ساغلیغی آرزی ائدیرم
بو گؤزل شئری سیزلره نیسگیل ائدیرم
بو شئرین یازانی عزیز ماراغالی  شائیریمیز  استاد احدی دیر

 

قوجانین گونلری

 

 ائلـلـری باشیندان کؤچـوب گـئـدنـدن   

 ترلانـی الــیـنـدن اوچــوب گـئـدنـدن

 پایـیـز قیـنچالاریـن  بـیچـیب گئدندن    

عـؤمورباغی تالان اولارقـوجـانـیــن

 

اوزو گولـمز دویـون دوشردیــلــیـنـه  

غــریـب اولاراوبا سـیـنـا ، ائلــیــنــه

بولــبول قــونماز بـوداغــیـنا گـولونه    

گـونوـ گـوندن یامان اولار قـوجـانین

 

آلـیـجی قـوش کـیمین داغـلاری گزن  

چرپینان یئل کیـمیـن باغـلاری گـزن

بوسـتانـلار بـزه یـیب تاغلاری گـزن  

 بـئل أیله نـیب کامان اولارقـوجانیـن

 

نیسگیللـی احوالـین سوروشان اولماز 

 دیـندیـریب کؤنـلونو باریشان اولماز

دردیـنـه بـیـرکیمسه قــاریشان اولماز  

باشی قارلی دومان اولار قـوجـانـی

 

گـؤزونـون یاشـیـنی سیلــن تاپیـلما ز    

دیلـیـنی آ نلا یـیب بـیـلــن تا پــیـلماز

اوزونه خوش باخـیب گـولـن تاپیلماز

یازی دؤنوب خزان اولارقـوجـانـیـن

 

آبـیـــردان حـیادان ائـلـــــدن دانیشسا 

دردریـن درمــانــی دیـلـــدن دانیشسا

قــیــمـتـی بیـلـیـنـمز لـعـدن دانـیـشسا

دورو سـؤزو هـذیان اولار قـوجـانین

 

شـیـرین ســؤزلــریـنـین آلانی اولماز

یـوخـلایـیب بـیـریادا سالانـی اولـماز

قـاپـیسیـن تا نیـیـیب چـالانــی اولـماز   

نـغــمه لـری فــغـان اولار قـوجانـیـن

 

جاندان دوشوبدیـلـدن دیـلـه قـالانـدا

 قـاش أیلـه نیب گؤزه کؤلگه سالانـدا

اوره ک دولـوب غـم سازینی چالاندا   

 آیدیـن گونو بوران اولار قـوجـانیـن

 

مـحـبـبـتی دالـــــــــــدالاردا دیله نــر 

قان قاریشیـق یاش گـوزلــــردن الـنر

گاه کـؤزلــره گـاه کــولــونه بـلـه نـر

دونـیالاری وئـران اولار قـوجانـیــن

 

باغرین یاریب باغ یـئریـنـه درد اکـر

گونده مین یول شیرین جاندان ال چکر

اوزاقـلاردا یار یـولونـا گــؤز تـیکــر 

آخیرعـومـرو یالان اولار قــوجانین

 

اوچکـدیـگـیـم زحـمـتـلـــره یـانـیــرام  

«بهزاد» کیمیـن درد اهـلتینی تانیرام

ایـلـدن کـئچـیب گـونلــریمـی سانیرام    

یاشاماغـــی گـومان اولار قـوجانـیـن

 


 
comment نظرات (0)
 
 
پاسخ به نظرات
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 14:20 روز سه شنبه 26 مهر 1390
تؤرکی دیلیم
 

سلام دوستان عزیز امیدوارم ایام به کام باشد .

قصد دارم براتون یک مطلب بزارم که نظر یکی از کابران وبلاگم در مورد زبان ترکی هست.


((تو یونسکو شش زبان رسمیه انگلیسی ، عربی ، چینی و اسپانیای و روسی و فرانسوی میبینی که ترکی حتی نزدیکشم نیست.
برای همه کلماتی که گفتی معادل هست.یکسریش که اصلا فارسی است و ترکی نیست.
اردک:مرغابی
فشنگ:گلوله
ایل:مردم
چنگال فارسی است و از چنگ میاد.
آقا=مرد
خانم:بانو
بشقاب:دوری
قابلمه:دیگچه
من:در اصل مه و مو بوده و هنوزم هست.
توپ:گوی
اوستا:کلمه ای اوستایی است اصلا ربطی به ترکی ندارد.
اردو:آوردگاه
چماق:چوبدست
آرزو:کلمه ای فارسی است.
دایی:خالو
برای افعال هم همه اش هست فقط انگار شما بلد نیستید.رنگها هم اینها رو ترجمه کن:زردگونه،زردفام،زردین
فعل امر:
کنش:کن
بینش:بین
روش:رو
شما مشکلت بیشتر کم سوادیته تا فارسی!
حالا ترکی.هنر میشود صنعت!
فرهنگ میشود کولتور!
ملت بی فرهنگ بی هنری هستید با این حساب حتی اسم این دو چیز را ندارید!
به جا و زمین میگویید یئر.اگر بگویید یئری یوخدور معلوم نیست یعنی جا نیست یا زمین نیست!یئرآلما یعنی سیب زمینی یا سیب جایی؟
کلماتی مثل تازه ، مگر ، اگر هم که فارسی است حتی اسم محلات قدیمی شهر تبریز فارسی است مثل سرخاب(سرخ+آب)
بجز فرهنگ لغات کاشغری که آنهم یه فرهنگ سه بانه است هیچ کتاب ترکی وجود ندارد.در حالی که ابن سینا کتاب به فارسی دارد.در اروپا ترکها را بربر میدانستند!اوج هنر ترکها جنگ و آدم کشی بوده!))


من در زیر براتون یه چنتا کلمه می نویسم حتی معنی فارسی شو هم می ارم که بهتر بتونید هنر زبان ترکی رو در بیابید . در کل امیدوارم از این به بعد اگر خواستید در مورد چیزی  نظر بدید با مطالعه فراوان نظر بدید و نه بخاطر برخی توهمات برخی را ادم کش خطاب کنید . و در ضمن همان کوچه های تبریز را که مثال می زنید برید ریششو پیدا کنید ببین در چه زمانی اسم گذاری شدن.
امیدوارم از این به بعد با مطالعه بیشتر نظر بدید و بدون معلومات درصدد تخریب هم وطناتون نباشید... یاشاسین آذربایجان.یاشاسین ایران
در زبان تورکی کلماتی با اختلاف جزئی(نوآنس)در معانی موجود است که در فارسی نیست.مثلا"برای انواع دردها کلمات:
آغری/ آجی/ سیزی/ یانقی/ زوققو/ سانجی/ گؤینه مک/ گیزیلده مک اینجمک، بکار می رود که هر کدام درد بخصوص را بیان می کنند.
آغری معادل درد فارسی است(درد عضوی).
سانجی به درد کولیک احشاء تو خالی گفته میشود مانند قولنج روده،
آجی به درد پرووکه گفته میشود مانند درد در موقع کشیدن دندان.
سیزی به درد خفیف سوزش دار گفته میشود.
یانغی معادل سوزش میباشد.
زوققو درد همراه ضربان است مانند درد آبسه ودرد عقربک انگشتان و امثال آنها.
گؤینه مک شبیه سوختن است و در دقایق اول سوختگی دیده میشود.
اینجیمک دردر موقع پیچ خوردگی مفاصل و یا درد حاصل از ضربه و سقوط میباشد.
گیزیلده مک درد شبیه گزگز کردن دردناک می باشد.
در فارسی برای تمام حالات فوق لغت درد و یا سوزش بکار می رود.
در تورکی به گریه کردن آغلاماق گفته میشود.ولی این کلمه مترادفهای زیادی دارد که هر کدام حالات مختلف گریه را بیان می کند.مثلا":
آغلامیسماق یعنی بغض کردن و به حالت گریه افتادن بدون اشک ریختن.
بؤزمک به معنی حالت گریه گرفتن کودک.
دولوخسونماق به معنی حالت گریه به خود گرفتن و متأثر شدن بزرگسال و پر شدن چشم از اشک میباشد.
آغلاشماق به معنی گریه دسته جمعی و تعزیه بکار میرود.
هؤنکورمک با صدای بلند گریه کردن و هؤککولده مک گریه با هق هق میباشد.
بوزلاماق با صدای بلند گریه کردن و از سرما لرزیدن میباشد.
ایچین چالماق به معنی از فرط گریه کردن گریه بدون اشک و یا هق هق نمودن است .
کؤیرلمک به معنی حالت گریه دست دادن است.
در تورکی جغتائیاینگره مک و سینگره مک به معنی یواش یواش بطور مخفی گریه کردن و سیقتاماق به معنی زیاد گریه کردن و اؤکورمک به معنی با صدای بلند گریه کردن میباشد.همچنین ییغلاماق به معنی گریه کردن و اینجگیرمک به معنی با صدای نازک گریه کردن است.
در تورکی اوُسانماق به بیزار شدن و به تنگ آمدن می گویند.بیقماق،بئزیکمک،بئزمک و چییریمک هم با اختلاف جزئی همان معنی را میدهد مثلا":چییریمک بیشتر بمعنی زده شدن میباشد.
ترپشمک به معنی تکان خوردن
و ترپتمک به معنی تکان دادن است
ولی چالخالاماق به معنی تکان دادن به منظور سوا کردن(مثلا سوا کردن کره از ماست)،
قاتیشدیرماق به معنی مخلوط کردن
و قاریشدیرماق به معنی به هم زدن با قاشق و غیره .. میباشد.
ییرقالاماق به معنی تکان دادن و جنباندن
و سیلکه له مک به معنی تکان دادن درخت و یا لباس و فرش و امثال آن میبا شد.
در فارسی برای هیچکدام از این تعبیرات لغات مستقل به خصوصی وجود ندارد.
ایمرنمک،قیمسانماق که با اختلاف جزئی به معنی آرزو کردن و هوس کردن و نیسگیل به معنی آرزوی براورده نشده و حسرت میباشد،هیچکدام معادل مستقلی ندارند.
برای دعوا کردن کلمات متعددی بکار می رود که هر کدام شکل و حالت ویژه ای را از دعوا بیان می کنند مانند:
دؤیوشمک:همدیگر را کتک زدن
ووُروشماق:همدیگر را زدن
ساواشماق:با یکدیگر دعوا و جنگ کردن و گلاویز شدن
دیدیشمک:دعوا همراه چنگ زدن همدیگر
چارپیشماق:دعوا و برخورد به یکدیگر،تصادم
دالاشماق:با هم دعوای لفظی کردن
دارتیشماق:با هم مشاجره کردن
چاخناشماق:با هم سر شاخ شدن
تؤتوشماق:دعوا با گرقتن همدیگر
بؤغوشماق:دعوا همراه یقه ی همدیگر را گرفتن و خفه کردن
تیپشمک و تیپکلشمک:دعوا همراه لگد انداختن به هم
خیرتدکلشمک یا فیرتیلاقلاشماق:دعوا همراه گلوی همدیگر را گرفتن
سؤیوشمک:همدیگر را دشنام دادن
دیرشمک:دعوا کردن،رو در روی هم ایستادن
بؤغازلاشماق:گلوی همدیگر را گرفتن،رو در روی هم قرار گرفتن،دعوا کردن
چیرپیشماق:زدوخورد
دُروشماق:مناقشه،مجادله،رو در رو شدن
سؤپورلشمک:گلاویز شدن،در هم آویختن


 
comment نظرات (10)
 
 
یاخشیدیر(علی آقا واحدن بیر نیسگیلی شئر)
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:41 روز دوشنبه 25 مهر 1390
اشعار ترکی
 
بیر نفر اهل وفا مین بی‌وفادن یاخشیدیر
بیر صداقت اهلی مین اهل ریادن یاخشیدیر

هانسی گول دیر حسنده سندن گوزه‌ل دیر، سئوگیلیم

هانسی بولبول عشقده من بینوادن یاخشیدیر

قاشلارین چرخین هلالیندن، اوزین خورشیددن

صورتین آیینه‌ی گیتی نمادن یاخشیدیر

بیر داها خالین گوزه‌ل‌لیک آرتیریر رخسارینه

بیر غلط سوزدیر دیمشلر، آغ قارادان یاخشیدیر

گوزلرین صحرای چین آهولریندن دل فریب

عنبرین گیسولرین مشک خطادن یاخشیدیر

صحتی بیمار، عشقین کعبه‌ی کوینده‌دیر

اهل درده خاک راهین توتیادن یاخشیدیر

مین بلا طوفانی، قوپسا، ذره گلمه‌ز عینیمه

رخنه گورمز هر بنا کیم ابتدادن یاخشیدیر

جاهله تبلیغ عرفان ایله‌ملک آسان ده‌گیل

دیده‌ی خفاش ایچون ظلمت ضیادن یاخشیدیر

واحد،انصافاً دیسین تبریزده دوستوم اعتماد

گنجلرده هانسی شاعر «بی‌ریادن» یاخشیدیر

علی آقا واحد


 
comment نظرات (4)
 
 
قارقا بولبولون دانیشماسی (استاد کریمی مراغه ایدن)
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:35 روز دوشنبه 25 مهر 1390
اشعار ترکی
 

گؤردو بیر بولبولو قفسده اسیر

قارقا بیر گون ائدیردی گلشنی سئیر

بلکه آزاده پر چالوب دولانا

اؤزونو هی وورور اویان بویانا

ائشیگین عطرینی قفسدن آلیر

بوشلییوب ایستراحتی چابالیر

گلیر شوره، دل یاراسیندان

باخیر سیملرین آراسیندان

ای اولان شاه عشقه بنده عشق

قارقا عرض ائتدی ای پرنده عشق

سنی ارباب ائدوبدو زندانی

ندی تقصیرون ای وفا کانی

سنه جانا، روا دگول زیندان

بو نظافت بو سس بو نوطقو بیان

اََوولی‌ندن بئله اولوب مرسوم

دیدی بولبول که ای پرنده شوم

اولا آزاد کرکس و لشخوار

قالا زینداندا عندلیب و هَزار

قارقاروندان جهانیان منفور

سن کی سرقتده اولموسان مشهور

صابینی تاخجادان آلازلورسان

چؤرگی دسمالیلا جازلورسان

گردکان گورجگین قاپوپ اوچوسان

پنیری سفره‌دن ووروب قاچیسان

داراشیرسان، کی سنده یوخ امساک

شانسووا چیخسا پاک یا ناپاک

مسلکون مذهبون دگول معلوم

طینت‌ون پست و نییت‌ون می شوم

قفس غمده ساخلیوب دی منی

سنی آزاد ائدوب بو چرخ دنی

لیک اؤز باشیما بلادی دیلیم

دوتولان دیللره صفادی دیلیم

بودی جورموم کی خوش سخنرانم

گئجه گوندوز اسیر زندانم

قلم آتشینی قدرتی وار

هرکسین نوطقو وار فصاحتی وار

چئخا زنداندا عاقیبت جانی

گرک اولسون همیشه زیندانی

مجلسی لنگه وورما ایله تمام

ای کریمی ندور بو طول کلام


کریمی مراغه‌ای


 
comment نظرات (0)
 
 
کریمی مراغه ای نین یاشاییشیندان
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:28 روز دوشنبه 25 مهر 1390
مشاهیر
 

شامپو رفع سفیدی مو شامپو رفع سفیدی مو
بیش از 15 سال جوان شوید
با این شامپو دیگر نیازی به رنگ مو ندارید 		FIFA 12
بالاخره نسخه کامل بازی محبوب فیفا 2012 برای علاقه مندان عرضه شد
X
تبلیغات در بلاگ اسکای

کریمی مراغه ای
میرزا حسین کریمی مراغه‌ای شاعر معاصر آذربایجانی است.او متولد ۱۳۰۶ در روشت از روستاهای مراغه است. کریمی ادامه دهنده سبک سنتی و کلاسیک شعر بود و غالبا در اشعار طنز خود رسم و رسوم زمان خود را به باد انتقاد گرفته است. اکثر اشعار او هرچند به ترکی آذربایجانی سرود شده‌اند ولی به علت مقید بودن به سبک قدیم و اوزان شعری با تعبیرات و اصطلاحات عربی و فارسی بسیاری آمیختگی دارند. در عین حال قدرت و روانی طبع و دید بی نظیر طنز؛ از او در تاریخ طنز پردازان آذربایجان نمونه‌ای بی نظیر ساخته است، تا آن اندازه که در جمهوری آذربایجان یکی از ادبای آن دیار پایان نامه ی دکتری خود را چند سال پیش به بررسی اشعار او اختصاص داد.
کریمی مراغه‌ای در حال حاضر (۱۳۸۵) در شهر مراغه به زندگی و خلق آثار ادامه می دهد. کریمی مراغه‌ای در کنار اینکه طنز پرداز بزرگی است از عاشقان اهل بیت بوده و کتابهای نوحه‌ی او که از کتابهای طنز او بیشتر است، سالهاست در دیار آذربایجان صفا بخش عزاداریهای مردم بوده است. مجموعه های طنز او در شش جلد وبا عنوان "رنگارنگ" چاپ شده است.

کریمی مراغه ای و ان گؤزل بیر شعر

چاغداش آذربایجان شعر و ادبیات وورغونلارینا «کریمی مراغه ای» أن تانینمیش سیمالردن دیر. اونون6 جیلدلیک «رنگارنگ» آدلی کیتابلاری طنز بیر روح داشی یاراق، عامییانه ایصطیلاح لارلا دولو اولماقلا، اینجه و درین معنالی تعبیرلرین حیکمت لی قایناقی دیر. او سئویملی شعرلری له اجتماع دا اولان یانلیش اینانج لاری تنقید آتشینه توتور و خورافات چمبرینده سیخیلان ائل اوبانی آجی لار ایچینده گؤردوکده، اوره گه یاتان شعرلر ایله اونلاری گولدوره‌ر‌ک آییلتماغا و دوشونمه‌گه چاغیریر. اؤزو دئمیشکن:

استاد کریمی مراغه ای

«شاعیرم شام و سحر فیکر ائدیره م سؤریازیرام / آجیغین گلسه ده یا گلمه سه ده دوز یازیرام»



کریمی مراغه ای شاهلیق اوصول ایداره سی دئورینده، اؤزل لیک له1325 ـ نجی ایل دن سونراکی هر نه تورکجه کیتاب وار ایدی بوتون آذربایجان شهرلرینده اونلاردان تونقال لار قالاییب مئیدان لاردا اودا چکدیلر و تورکجه اثر یازیب یارادماق بؤیوک بیر سوچ و جورم حئسابلاندی، ائله یه بیلدی1338 ـ نجی ایل ده سانسورون یئددی قات حاصارلارینی باجاریقلا آشیب جانینی خطره سالماق لا، "رنگارنگ" کیتابی‌نین بیرینجی جیلدینی گئنیش اؤلچوده نشر ائدیب یایماقلا، خلقین بؤیوک ایستیقبالینی قازانسین. اونون شؤهرتی ایران مرزلرینی آشاراق چوخلی تورک دیللی اؤلکه لرده ایسه، شعرلری دیل ازبری اولوب سینه لرده نقش اولدو.

اونون شعرلری تمثیل دن فایدالاناراق بوتون خلقی آراسیندا چوخ دانیشیلان سوژه لردن دولو ایدی و بو اوزدن ده حیکایه کیمی نقل اولارکن، «تازه گلین لر»، «گونولر»،«قاینانالار»، «لبه دارلی فحله لر»، «فالچی لار»، «أر آروادلار»، «دامادلار»، «مشاطه لر» و حتتا «خوروزلار« و «پیلوولار» دیله گلیب اؤز احوالات لاریندان دانیشیرلار. اؤزل لیک له بو بیت لرله باشلانان شعرلری خلق دیلیندن ائشیدی‌لرکن اجتماعی رابطه لرده بو شعرلری شاهید چکیردیلر:

 نه اولار سوسپه سن بو دل سوزانه پیلوو

ائده سن بیرجه توجه منِ نالانه پیلوو

@@@

من سیز بو مراغه منه زینداندی ماتان میز

ای هر باخیشیندا جان آلیب عشوه ساتان قیز

@@@

فالچی قارداش قاپی دا دورما بویور گل ایچری

باجی وین بیر ایکی ساعت سنه واردی دردسری

@@@

او زمانیکه جیبیمده دوهزایم وارایدی

هامی مجلیس ده منیم عزّ و وقاریم وارایدی

@@@

اوغلانلار ایچینده بَرَکاللاه بیزیم اوغلان

بیر دسته قیزیل گولدی ماشاللاه بیزیم اوغلان

@@@

قوی سنه بیر سؤز دئییم آی مش جمال

قورخورام آمما سالاسان قیل و قال

@@@

منه بیر نازلی قیز آل عیصمه تی نئیلیرسن آتا

بیر قیز آلماقدا بو قَدَر دیققه تی نئیلیرسن آتا

 کریمی مراغه ای نین رحمتلی آتاسی ایسه آدلیم شاعیرلردن ایدی کی« ذاکر مراغه» آدیله شعرلری چاپ اولاراق حتتا1324 نجی ایل ده «آنادیل» آدلی درس لیک کیتابلاری کی آذربایجان مدرسه لرینده رسمی حالدا اوخونوردی، اونون یارادیجیلیقین دان سؤز آچمیشدی.

"رنگارنگ" کیتابی نین بیرینجی جیلدی چاپ اولدوقدا، من یئنی جه دوغولموش بیر ببه‌ک ایدیم کی دیل آچیب دانیشاندان و آیاق توتوب کوچه باجایا چیخدیقیم ایللردن سورا، رحمتلی آنام بیله‌مه بیر پارا مزاح لی و شوخلوق جیل شعرلر اوخویاردی‌کی سونرالار بیلدیم او شعرلر حاج میرزا حسین کریمی مراغه ای نین شعرلری دیر. آنجاق «رنگارنگ» کیتابینی9 یاشیندا گؤروب ورق وورسام دا، اونون یازی لاریندان هئچ بیرزاد آنلامادیم. فارسجانی آز ـ چوخ اوخویوب یازسام دا تورکجه دن، هئچ نه آنلامیردیم. آنادیلده دانیش سام دا او دیل ده یازیب اوخوماق دان عاجیز ایدیم. تا کی بو کیتابی آنامین یاردیمی له کلمه ـ کلمه هوججولرکن اوخوماغا باشلادیم.
  • جلد اول رنگارنگ چاپ اول ۱۳۳۸، ۲۳  دفعه چاپ اولوب لار.
  • جلد دوم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۳۹، ۱۰ دفعه چاپ اولوب لار.
  • جلد سوم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۴۲، ۱۰ دفعه چاپ اولوب لار.
  • جلد چهارم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۴۵، ۱۰ دفعه چاپ اولوب لار.
  • جلد پنجم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۴۷، ۱۰ دفعه چاپ اولوب لار.
  • جلد ششم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۵۳، ۱۰ دفعه چاپ اولوب لار.



 
comment نظرات (0)
 
 
می روم تا آشیان بر گنبد مینا بسازم
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:35 روز شنبه 23 مهر 1390
مشاهیر
 

بو گوزل شئری سیز عزیز شئر سونلره نیسگیل ادیرم . ارزیم وارکی سوسیز

بو گوزل شئری استاد اسماعیل حمیدیه متخلص به نشید مراغه ای ( سال 1356) یازیبلار


لک لک

می روم تا آشیان بر گنبد مینا بسازم

دور از این دنیا بسازم

 در بهشت آرزو ها غرفه ای زیبا بسازم

خیمه ای از پرنیان ، خرگاهی از دیبا بسازم

دور از این کانون پستی

وین بساط خود پرستی

میروم با چیره دستی

 

سرنوشت خود کمی ،  بالاتر از بالا بسازم

دور از این نام و نشانها

بر فراز قله آتشفشانها

پشت بام کهکشانها

پر زنم ، چندان که سر تا پا بسوزم

یا در این کانون پستی  ، آتشی بر پا بسازم

یا بسوزم  .....  یا بسازم

میروم تا دور از این آلایش و آلودگیها

بند خود را گم کنم در وادی نابودگیها

وارهانم خویش را از ننگ و دود اندودگیها

گر نشد ، چنبر کنم چرخ زمان را

یا بهم دوزم زمین و آسمان را

با فغان سینه سوز ....  بی امان و کینه توز

هم گریزان میستیزم ..... هم ستیزان میگریزم

در جهان خاکی از پاکی اثر کو؟

گوشه امن و امان ، یا خلوت بی درد سر کو؟

زین متاع مختصر ،  کس را گذشتی مختصر کو؟

با پسر مهر پدر کو؟ وز پدر شرم پسر کو؟

زندگی خاکش به سر گشته  ، ولی اهل بصر کو؟

جان به قربان بشر ، اما بشر کو؟

وز بشر ، جز شور و شر کو؟

شد عیان شرش به عالم ، لیکن از خیرش خبر کو؟

راه گم شد ، راست کج شد ، راهبین کو ؟ راهبر کو؟

یارب آن طوفان که این بنیان کند ،  زیر و زبر کو؟

از قلم کاری نشد ،  باری تبر کو؟

دیده ها بیناست  ، اما دیده صاحب نظر کو؟

در نظر جز سیم و زر کو؟

عالمی زین خاکدان آلوده تر کو؟

 

میروم تا عالمی دلکش تر از رویا بسازم .

قصر شیرین ، طاق بستان ، بیستون

جمله بی سقف و ستون

مادر گیتی مگر ، لیلی و مجنون نمیزاید دگر؟

یا شکسته قالب آن کوزه ها را کوزه گر؟

رادمردان ، آن صفا و سادگی کو؟

رادی و آزادی و آزادگی کو؟

چون فروغ مهر با افتادگان ، افتادگی کو؟

تخت و بخت اماده ، اما در شما آمادگی کو؟

کو شکوه  کوهساران؟

 

کو نسیم نوبهاران؟

کو صدای آبشاران؟

کو صفای جویباران؟

کو هزاران ..... در هزاران ؟

ماه کو ؟ مهتاب کو؟ رنگین کمان کو؟

آن جهان آسمانی  ، آن جلای آسمان کو؟

آنکه با دل همزبان باشد در این دور وزمان کو؟

وز شرار خانمانسوز شرارتها امان کو؟

میروم تا در شکاف سخره ها مأوا بگرم

یا سرم سامان پذیرد ، یا در این سودا بمیرم

 

یا بگیرم  .......  یا بمیرم

 

یاد باد آن مردی و مردانگیها

عالم خوش باوریها ،  درو از این فرزانگیها

در بهار عاشقی گل کردن دیوانگیها

با پری هم خوابگیها ، با جنون هم خانگیها

مز خرد تا خادم خودکامگی بیگانگیها

ای خوش آن خواب خیال انگیز و رویای طلایی

عالم عشق و ، بلای مبتلایی

ای دریغا ! کان طهارت رفت وآن عصمت رمید

جای هر گل  ، هرزه خاری بر دمید

 

 

میروم تا درو از این درنده خوها

دور از این ناشسته رو ها

وین زننده رنگ وبوها

آشیان از اطلس و دیبا بسازم

در بهشت آرزو ها غرفه ای زیبا بسازم

میروم تا شکوه دل باز گویم با " خدایان "

پرده ها را پس زنم تا چهره ها گردد نمایان

پاره سازم پرده ها را

رو کنم با برده داران ، برده ها را

با ستم کیشان ، ستم پرورده ها را

باز گویم گفته ها را ، بر شمارم کرده ها را

با خدایان لخت و عریان گویم از حال گدایان

در نگاه بی گناهان این عبارت

کاین نمایش کی رسد یارب به پایان

نیست در راهی که من پا میگذارم

رد پای رهگذاری

خویش را با خویش تنها میگذارم

در حصار انتظاری

عقربک میچرخد اما دیر دیر

بی گذشت و سخنگیر

بس عبوس ومرگبار

بس صبور وبردبار

 ساغت سیر زمان گردیده پیر

میبرم صد ره ، به تنهایی ،  پناه از بی پناهی

بلکه یک دم وارهم زین همرهان نیمه راهی

وز تباهی و سیاهی

 داوریها دارم از دست ستمکاران به داور

از سیاهی میگریزم...... با تباهی میستیزم

وآنچه پیش آید در این ره از دل وجان میپذیرم

 

میروم ..... میروم.... تا آشیان بر گنبد مینا بسازم

 دور از این دنیا بسازم


 
comment نظرات (3)
 
 
تاسیس اولین مدرسه دخترانه در دنیا بدست مراغه ای ها
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:50 روز پنجشنبه 16 تیر 1390
درباره مراغه
 


وجود دهها مدرسه و مرکز علمی معتبر در گذشته ی پر افتخار مراغه ، گواهی است بر اهمیت و ارزشی که مراغیان به تحصیل و کسب علم و دانش می داده اند، سالها مراغه مرکز تجمع دانشمندان و طالبان علم و جویندگان حقیقت بود. حضور اساتید بسیار قوی و دانشمند موجب پرورش شاگردان پر آوازه و با نامی چون شیخ شهاب الدین سهروردی ، اما فخر رازی، مجدالدین محمد ابن خلیفه بن سیواسی رومی و دهها تن دیگر را می توان نام برد.

تاسیس اولین مدرسه دخترانه در دنیا بدست مراغیان از افتخارات بزرگی است . پروفسور فرانس بروین در کتاب ابزار آلات رصدخانه ی مراغه از زبان حسن بن علی منجم شیرازی که کتاب خود را بسال 1256 هجری قمری تالیف کرده ( وضع امارت رصدخانه را که خود دیده بود) در خصوص وجود مدرسه ای در محل رصدخانه چنین وصف می کند :

برای اولین بار با موافقت مادر هلاکو خان در همان نزدیکی مدرسه ی دخترانه ای ساخته شده است. اطراف تپه محصور بوده و دیوار های مدوری داشته به طریقی بنا شده بود که به آسانی تسخیر پذیر نبوده، از هجوم و تاخت و تاز دشمنان در امان بوده است .

 
comment نظرات (2)
 
 
حیات صابون سنتی مراغه در هیاهوی محصولات رنگارنگ صنعتی
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:31 روز یکشنبه 12 تیر 1390
درباره مراغه
 

حدود 200 سال پیش معروفترین صابون سنتی کشور در شهرستان مراغه تولید شد.
 

به گزارش واحد مرکزی خبر ، براساس پژوهش مرکز مطالعات سازمان بازرگانی آذربایجان شرقی نخستین کارخانه صابون سازی سنتی ایران حدود سال 1200 هجری شمسی در مراغه و اولین کارخانه صنعتی تولید صابون در سال 1307 هجری شمسی در اصفهان آغاز به کار کرد.

تا پیش از تولید صابونهای صنعتی ، در بیشتر شهرهای ایران مردم از صابون مراغه استفاده می کردند و هم اکنون نیز در بازار سنتی همه شهرهای ایران صابون های سنتی مراغه طرفداران زیادی دارد.

صابون مراغه را دنبه گوسفند و سود سوزآور شکل می دهد و در ساخت آن از مواد شیمیایی استفاده نمی شود .

امروزه نیز با وجود رواج صابون های صنعتی ، این نوع صابون همچنان به عنوان یکی از شوینده های سنتی رایج میان خانواده های ایرانی مورد استفاده است.

صنعت صابون سازی در شهر مراغه با قدمتی بیش از 2 قرن هنوز به صورت سنتی و نیمه صنعتی به فعالیت خود ادامه می دهد .

صابون سنتی مراغه با وجود رواج صابون های صنعتی همچنان با تولید 200 تن در سال موقعیت بازار خود را حفظ کرده اما به علت تهیه سنتی و نامناسب بودن کیفیت مواد شوینده نتوانسته است جایگاه اصلی خود را در بازارهای داخلی و خارجی به دست آورد.

یک داروساز با اشاره به ویژگی های این صابون گفت : این صابون به‌علت دارا بودن PHمناسب و میزان اسید کنترل شده آن حساسیتهای پوستی را از بین می برد و پیاز مو را تقویت می‌کند و به علت نداشتن عوارض جانبی استقبال از آن روز به روز بیشتر شده است.

دکتر یونس نصرالهی افزود : صابون مراغه در سه رنگ سفید ، زرد و سیاه تولید می‌شود و معروفترین نوع آن صابون زرد است .

وی ادامه داد : تنها فرق صابون زرد و سفید در رنگ آنهاست ولی صابون سیاه از ضایعات این صابون‌ها به وجود می‌آید و قدرت پاک کنندگی آن نسبت به بقیه کمتر است.

نصراللهی افزود:در برخی موارد به ترکیبات صابون سیاه ،سدر و رنگ حنا اضافه می‌شود که دراین صورت صابونی مناسب برای رفع شوره سر، ریزش مو و تقویت پیاز مو است.

نتایج تحقیقات مرکز مطالعات سازمان بازرگانی آذربایجان شرقی نشان می دهد که در کشورهایی مانند فرانسه ، لبنان ، جمهوری آذربایجان و ترکیه ، صابونهایی سنتی با تقلید از صابون مراغه تولید می شود.

مدیر یکی از بزرگترین واحدهای تولید صابون سنتی مراغه گفت : پیه های حیوانی جمع آوری شده از شهرهای مختلف کشور بویژه اصفهان ، شیراز ، قم ، کاشان و شهرهای شمالی به مراغه منتقل می شود و در دیگ های بزرگ با مقدار مشخص سود سوزآور مخلوط و سپس آب به مقدار لازم به آن افزوده می شود.

محمدرضا نژند علی ادامه داد : آب شهر مراغه شیرین ، بدون هرگونه املاح و برای تولید صابون بسیار مناسب است که پس از اضافه شدن آب مرحله جفت شدن یا در اصطلاح صابون سازان، شیرین شدن شکل می گیرد و مواد مخلوط شده 24 ساعت برای پخت دوم در دیگ های مجزا قرار می گیرد.

وی افزود : با افزودن رنگ های سفید ، زرد ، سیاه و یا حنا رنگ ظاهری صابون شکل می گیرد و به بخش قالبدان منتقل می شود و در طول 18 ساعت صابون ها در قالبدان کمی خشک شده و شکل اولیه به خود می گیرند و سپس به محیط باز منتقل می شود و هفت تا 10 روز در هوای آزاد و زیر نورخورشید می مانند و سپس سه تا 6 ماه روی قفسه های چوبی که معمولاً از سطح زمین بالاتر است و از همه طرف هوا به صابون می رسد ، نگهداری می شوند تا پس از خشک شدن کامل با دستگاه بسته بندی و در وزن های مختلف به بازار های مصرف فرستاده شوند.

متخصص پوست با اشاره به مزیت صابون مراغه از لحاظ طبی گفت : تن و موی افراد پس از شستن با این صابون ، نرم و لطیف می شود و از شوره و خشکی پوست نیز خبری نیست و علاوه بر آن ماندگاری صابون مراغه بیش از 10 سال است و هر چه صابون مراغه کهنه باشد ارزش شویندگی آن بیشتر می شود.

دکتر داریوش هوشمند اضافه کرد : اگر در تولید سنتی و نیمه صنعتی صابون مراغه ، تولیدکنندگان دقت کافی کنند و بیشتر از مواد مرغوب و طبیعی استفاده کنند این صابون می تواند در شست و شوی مو و بدن بهترین صابون سنتی دنیا لقب گیرد.

رییس شورای اسلامی شهرستان مراغه نیز گفت : مراغه جزو 10 شهر تاریخی و کهن ایران محسوب می شود و روزانه صدها گردشگر ایرانی و خارجی برای دیدن آثار بی نظیر به این شهر سفر می کنند و همه میهمانان به هنگام بازگشت علاوه برحبوبات ، خشکبار و آجیل ، صابون مراغه را نیز به عنوان سوغات به دیار خود می برند.

جویا تصریح کرد : بسته بندی مناسب صابون مراغه و توجه به کیفیت تولید آن توانسته است این محصول را به بازارهای داخلی و خارجی سوق دهد طوری که اکنون صادرات این صابون به کشورهای آسیای میانه ، قفقاز ،ترکیه و عراق آغاز شده است و صادرات چمدانی آن به اروپا نیز از سالها پیش صورت می گرفت.

شهردار مراغه نیز خاطرنشان کرد : یکی از موارد استفاده صابون مراغه در سنگک پزی های کشور است چرا که خمیرنان سنگک بسیار شل و غیرقابل انعطاف است و به همین علت هنگامی که در تنور قرار می گیرد تا پخته شود مقدار زیادی سنگ به آن می چسبد .

ابراهیمی افزود : به همین علت نانوایان سنگکی در تمام کشور صابون مراغه را با تخته چوبی در تنور ، روی سنگ ها می کشند و این کار باعث می شود تا سنگها لغزنده شوند و خمیر به راحتی به آنها نچسبد و در نتیجه هنگامی که نان از تنور بیرون می آید مقدار کمتری سنگ با خود دارد.

وی ادامه داد : این یکی از موارد استفاده از صابون مراغه در کل کشور است که هیچ صابون دیگری دارای این ویژگی نیست زیرا صابونهای صنعتی اولاً به صورت طبیعی درست نشده اند و در نتیجه در برابر حرارت ، مقاومت کامل ندارند و از طرفی هنگامی که در آب به مدت طولانی قرار میگیرند سریع باز می شوند و معمولاً معطر هستند .

ابراهیمی اضافه کرد: حدود 100 کارگاه سنتی و چهار کارگاه صنعتی تولید صابون در شهر مراغه فعال هستند و حدود هزار نفر در تولید آن نقش دارند و در بیشتر مغازه ها و حجره های بازار سنتی مراغه ، صابون سنتی به مشتریان داخلی و خارجی عرضه می شود.

مهری فرهنگ بنام،کدبانوی خانه دار تبریزی نیزکه از مشتریان همیشگی صابون سنتی مراغه است گفت: این صابون در خانواده ما به صورت سنتی بیش از یک قرن است که مورد استفاده قرار می گیرد و در جلوگیری از ریزش مو و شوره سر بسیار کارساز بوده است و بر نرمی و لطافت مو و پوست نیز می افزاید و بوی خوشی دارد.

حاج حسین باغبان فروشنده خرده پای صابون مراغه در تبریز هم تصریح کرد : فروش این صابون به صورت کیلویی و دانه ای است و قبل از رواج استفاده از شامپو مهمترین شوینده تبریزی ها محسوب می شد ولی با ورود بی رویه صابون های معطر ترکیه و انواع شامپو های ایرانی و خارجی تا اندازه ای بازار فروش پررونق صابون سنتی مراغه تحت تاثیر قرار گرفته است.

مدیرصابون سازی وطن مراغه نیزخاطرنشان کرد:با بسته بندی مناسب و تولید محصول بادوام و باکیفیت توانسته ایم این محصول را به کشورهای آذربایجان ، ترکیه و عراق صادر کنیم و همچنین فروش و عرضه آن در بازار های سنتی کشور آلمان نیز از سرگرفته شده است .

احمد وطن پور ادامه داد : صابون مراغه تاریخ انقضاء ندارد و هر چه قدر از زمان تولید آن بگذرد بازهم می توان از آن استفاده کرد .

وی افزود : متاسفانه مردم ایران به علت نبود تبلیغات ، اطلاع چندانی از مزایای صابون مراغه ندارند و تمایل مردم به استفاده از صابونهای صنعتی و شیمیایی هر روز بیشتر می شود.

مدیر واحد صابون سازی مراغه نیز گفت:در این کارگاه 30 نفر به صورت تمام وقت کار می کنندو امکان تولید صابون مراغه به صورت طبیعی و سنتی فقط در شهر مراغه وجود دارد ولی در سالهای اخیر متاسفانه برخی از سودجویان با راه اندازی واحدهای صابون سازی و استفاده از برند مشهور صابون مراغه ، آن را در شهرهای شمالی و کویری تولید و به نام مراغه به فروش می رسانند.

بهزاد صدرحقیقی همچنین نداشتن شناسنامه ، کد و مجوز بهداشتی و صادر نشدن پروانه بهره‌برداری برای این واحدها را از مشکلات عمده تولید صابون سنتی مراغه بیان کرد.

وی افزود: طراحی و ثبت لوگو و برند کارگاه های صنعتی و سنتی صابون سازی مراغه می تواند ضمن ایجاد اطمینان برای خریداران جلوی سوءاستفاده های احتمالی سودجویان را بگیرد.


واحد مرکزی خبر 

 
comment نظرات (2)
 
 
استاد کریمی مراغه ای دن (ساقلئ قئمدا منی یاد ائت اخوی)
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 16:20 روز جمعه 10 تیر 1390
اشعار ترکی
 

بیر آیری طنز شئر استاد (کریمی مراغه ای ) دن خدمتوزدییک اومودوم وارکی بو شئر دن هامی عزیزلریم هم لذت آپاراسین و ده کی هامیمیزا بیر یاشام درسی اولسون.....



ساقلئ قئمدا منی یاد ائت اخوی

                                    من اولندن سورا جئرما یَخَوی

ساقلئ قئمدا منی دیندیر دیلیلن

                                    گلمه ترحیمیمه تاج و گولیلن

ساقلئ قئمدا الیوی چک باشیما

                                    یاخما بورنون زئلئغن باش داشیما

تا وارام اوزمه الیمدن، الیوی

                                    نه قرا گیر؛ نه اوزاد سقلووی

قوی یانیئم من سنه سنده منه یان

                                    سن منه جان دی؛ دیگیم من سنه جان

سالالما قبریمه شالوار؛ باقووئ

                                    دایاما بوگرومه س..؛ دا… وئ

دیلیم اولسیدئ بوزاردئم تاقووی

                                    الیم اولسیدئ کسردیم آقووئ

ساقلئ قئمدا قولووی بوگنوما سال

                                    گاهی گاهی بوسولان گونلومی آل

هئش گلیب قبریمه یاد ایتمه منی

                                    باشیما چالما غلط فاتیحه نی

قالاما شمعیله سونقار گو… مه

                                    اولموشم؛ یاخمامئشام بال گو..مه

کاش گورکان قویا قبریمه دلیک

                                    منیله دفن اولا بیر جانلی چلیک

او آداملار کی گلیر فاتیحیه 

 ساقلئقئمدا منه چیخمازدئ ییگه

اوزادئدیم کفن آتدان چلیگی

                                    زور وئریدیم گنلردی دلیگی

بابا ساقلئ قئدا منیم گول اؤزؤمه

                                    مشتری اول سوزؤمه هم اوزؤمه

منی تشویق ائله طلعت لریله

                                    گونلومی شاد ائله دعوت لرله

نه یالاندان چپی، قه قه لریله

                                    مرسی، احسن، یاشا، به به لریله

ائل گرک قیمت اشعاری بیله

                                    نیه ایراندا گورک شاعیر اوله

صنعت شعری چکیلر فیسادا

                                    دوشدی بازاری فیصاحت کاسادا

بیر غزل کی گلیر عشقیله باشا

                                    کیم آلئر غزلی بیرده باشا

سعدی، حافیظ، بابا طاهر، خیام

                                    سحرین ائتدی ناهار، ناهارسئز اخشاما

کیمدی گیگدی اگنینه قیمتدی قبا

                                    سالمادئ چیگنینه بیر تازه عبا

شهریارین ادی دیللرده گزیر

                                    تازه حیدر بابا اللرده گزیر

بیر کیچیک ائوده گونون وئردی باشا

                                    قالدئ بیر مانقالئ بیر حوقا ماشا

ای خدا وئر بیزه عقل و شعور

                                    شاعری ائلمیک زینده به گور


 
comment نظرات (1)
 
 
مصاحبه ماهنامه آفتاب آذربایجان با بویوک آغا(ماراغالی هنرمند)
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 01:32 روز دوشنبه 23 خرداد 1390
مشاهیر
 
مصاحبه ماهنامه آفتاب آذربایجان با بویوک آغا(ماراغالی هنرمند)

خالقا آغ ساققالیق ائتمک هر آداما نصیب اولمور.بعضی لری آغ ساققالیغی ساچلارین آغارماسی ایله شرطلندیریرلر آما بئله دوشوننلر سهو ائدیرلر.آغ ساققالیق عاغلین، شوعورون، یارادیجی،تفکورون دوزگون فعالیتی ایله، خئیرخواه ایشله،باشقالارینا عاغیللی مصلحت وئریلمه سی، دوغرویول گؤستریلمه سی ایله اؤلچولور”. آغ ساققال آچدیغی قاپیدان بوش قاییتماز “ دئمیشلر. آذربایجان خالقی نین آغ ساققاللاریندان بیری ده حاقیندا صحبت آچدیغیمیز «بؤیوک آغا » دیر. اؤز خالقینی اورکدن سئومک باخیمیندان تایسیز بیر شخصت دیر بو آغ ساققال کیشی.

بیوک آغ شکوری زاده کیمیدیر؟
سورغوسونا طبیعی بو یازینین بویوندا جاواب وئرمک چتین دیر. چونکی بؤیوک آغا یارادیجیلیغی ائله احاطه لی چوخ شاخه لی، آنسیکلو پئدیک مضمون و سجیه داشییر کی اونون آراشدیریلماسی، اؤیره نیلمه سی و دیرلندیریلمه سی بویوک واخت و زامان طلب ائدیر هر حالدا ماراغا شهرینده حؤرمتلی بویوک آغانی اوزاقدان- اوزاغا ایزلرکن اونون عالیجینابلیغی،کوبارلیقلا یوغرولموش ساده لییی، مودریک باخیشلاریندان سوزولن اینسان سئورلییی بیر صنعتچی کیمی منی اووسونلاییردی. همشه حئفسیلنیردیم بونا کی ژورنالیستلیک یارادیجیلیغدا بوجور شخصیتین اوبرازینی یاراتماق اینسانلارا، عالیملره و عمومیتله ضیالی لارا حؤرمت یارادیر قارانلیغین ظولمتین باغرینی یاران ضیالی لارین درک ائدیلمز جاذیبه سی مندن اؤترو سیر دئیلدیر”: حایاتیمدا، چوخلو حادیثه لر اولوب کی اونلاری راسیونال دلیل لر له ایضاح ائده بیلمیرم .“ هر حالدا یانیلمامیشام دئسم، بویوک آغا طالعین سئچیلدیکلریندن دیر. تانری نین سئچیلمیش بنده لریندن دیر. بئله اولماسایدی او بیر بئله بویوک اوغورلار قازانماز، شؤهرت تاپمازدی، ائله جه ده اؤز بیلیگینی یورولمادان، اووسانمادان، آراییب آختارماقلا زنگین لشدیریب دیر.
بوگون بوتون دونیانین تانیدیغی، موسیقی نین قبول ائتدییی بویوک آغا اؤز صنعتیله بوتون هنر سئورلری اووسونلاییب، حئیرته دالدیریبدیر. منجه بؤیوک آغانین حاقیندا سؤز دئمک چتین بلکه ده اولماز بیر ایش دیر، آما ائله اوشاقلیق چاغلاریمدان ماراغا شهرینده اونونلا دایم راستلاشیردیم. تای توشلاریم «دلی بؤیوک آغا » دیر دئیه اونو لاغا قویسایدیلاردا آنجاق اؤتری بیر باخیشلا من اوندا هئچ بیر دلیلیک دویماییردیم یالنیز بوکی بؤیوک آغا موسیقی دلیسی، هئچ زامان اؤزوندن آییرمادیغی تاری نین دلیسی دیر.
گونده گؤرودویوم اینسانلارلا فرقلی داورانیشی اولسایدی دا آنجاق سوال لاریمی اویدوروجوو فیکره دالدیران سؤزلریله یانیتلاماسی بئله بویوک آغانین نه یئرده اولدوغونو آیدینجا گؤستریر.
شاختالی قیش گئجه لرینین بیریسی قوناغی اولوب، جانلی- جانلی سؤزلرین ائشیتمه یه ماراغانین «دریا هتلی » نه گئدیریک. همشه باشینی آیاغینا تیکیب شهرده گزدییی یکمی یئنه ده باشی آشاغی تاری الینده،هتلین اوست قاتیندان یاواش- یاواش پیلله لری ائنیر.اسر سسیله آلچاقجاسینا بیزی سالاملاییب خوش گلمیسینیز دئییر. اؤنجه دانیشیغا ماراق گؤستر مه ییر:”ایندی بیر آز ایش اسکیک دیر، ایندی بیر آز حؤصله یوخدو، گئجه دی، قیشدی، شخته دی، سویوخدو،اینشاالله گوللر غونچالانسین، بیر هاوا دیریلسین،قشنگ طبیعتده بیر ایله شک، شوربانی زادی یئیک!هن بیول وضعیت دوزلسین آدام عرض ائله سین نه
وار نه یوخ! “ دئیه دانیشقدان بویون آتیر. آما سونرا.ایصراریمیزلا سوال لاری جاواب وئرمه یه راضیلاشیر.
“خاطیرلامالیام بو دانیشیغین دوغاللیق و صمیمیتی یئرینده قالماسی اوچون، جمله قورولوشو گرامر اوسلوبونا باخمایاراق، چالیشمیشام حؤرمتلی بؤیوکآغانین سؤزلری دانیشدیغی طرزینده قلمه آلینیب کاغیذ اوستونه گتریلسین “

نئچه یاشینیز وار بؤیوک آغا ؟
یئتمیش دن اویانا اولار

ائولنمیسن؟
ائولنمه میشیک خئیر! ثروتی گؤزله ییرک، ارباب ثروت وئره خرجله یک ائولنک، آخی ائولندیم
چؤرک لازیمدیر!

آخی دئییرلر جوانلیقدا بیر قیزی سئویردین؟
یئتمیش ایل بوندان قاباق گومان بیر «پروین » واریمیش، دا او آیریلیق دان بویانا گؤرمه میشم ائله بیر زامان راستلاشدی، اونا خیدمت ائله دیک، دای بیرزاد گؤرمه دیک، قالمادی، دا اوندان خبریمیزاولمادی، دوشدوم غوربته، ملک کندینه، میانایا، مهابادا،میاندآبا، قالاجیغا، ساققیزا، عجب شیر. بو جوردا تبریزه واسمینجا، بستان آوایا، زنجان نا، قزوینه ....بشرم دا بیریسینی سئوردیم. دا او زامان اوزامانیدی ایندی خبر اثر یوخدی! یادیمدا قالماییب ایندی گرک یئتمیش ایل بوندان قاباغی من دئیم، ائله روزگار ایندی دی، زامان ایندی دی.


نه دن یاخشی پالتارلار گئییب دولانمیرسان همشه پوزقونسان؟
گیریب دولاناجاییق دا اینشا الله

چوخلاری سنه دلی بؤیوک آغا دئیرلر، نه دن؟
اوشاقدیلار، بیلمیرلر، قانماییرلار.

مردم دن اینتیظارین نه دیر بؤیوک آغا؟
اولارین ساغلیغی... کئچینه جه ییم اولسون، محافیظت ائده لر بیله میزدن بیرزاد لازیمیم اولسا مضاعیقه ائله مه یه لر.

هردن قولاغیوا نه دن قیغیللی سانجاق تاخیرسان؟
تسبیح، اوزوک زاد آلارام چوخ ایسترم. ارباب یئتیرر بیلمه قورخارام الیمدن اوشگوندورالار سانجاغینان زادینان باغلارام!!!

ایندیسه یاردیم ائده نین وارمی هئچ بؤیوک آغا؟
یوخدو. یئتمیش، هشتاد ایل دیر هئچ زاد گؤرمه میشم، احتیاج اولاندا تانری دینقیلدادارام خشلیک، مشلیک آلارام، کئچینرم. بوندان سونرا بیر آیری شئی الیمدن گلمز. قوهوملاردان بیری بایرامدان بایراما پالتار،پول یوللارلار”نصرالله بوذری “چوخ باش چکر بیلمه

اوره یینین گیزلی سؤزلریندن دئ گینن؟
بابا قالماییب. اوره ییمین گیزلی سؤزلری ایندی قالماییب کی!

جاوانلارا سؤزون؟
وار اولسا، سؤزوم وار. ایر آللاه آداما وار وئره بئله یوخسول نَیه لازیم دیر، یوخسوللوق فله یی قوجالیق
دیر. اگر آللاه آداما وار وئره آدام یئیه، ایچه، قشنگ اوره ییندن خیدمت ائلییه کئفی ساز اولا گؤره نه دئیرسیز نه فرمایش بویورو سوز؟

بوینوندا کی تسبیحی نئچه یه آلمیسان؟
اوچ مینه آلمیشام، وئرمزلر ها. اون یئتدی تومن، اون سکگیز تومن دیر مینم خاطیریمه پول آلمازلار!

بؤیوک آغا ائشیتمیشیک موسیقی ساحه سینده چالیشان تانینمیش شخصیت لردن ماراغا شهرینده سنین گؤروشونه گلیب لر، عالیم قاسیموف و ...؟
یادیمدا قالماز، اونلارا دئمک اولماز کی آدین نه دیر، اونلار دئییر تاری چال منده دئییرم گؤزوم اوسته
دای من دئییم ددون هانی؟ ننه ون هانی؟ هاردان اوخویوبسان، هارا دا قالیرسان، او بیزیم ایشیمیز دئییل.
ایندی بیزی سویوق - مویوق ویریب کیریمیشیک.یاخشی بیلمیرم کیم لر گلمیشدی کیم لر گلمه میشدی.
گرک آدامین هوشو دینجله بیر راحات اولا آدام فیکرائله دئیه فیلان کسلر گلمیشدی. بلی موسیقیدان لاردان
تهراندان، اورمودان، باکی دان تشریف گتیریب لر. بیزهگیریشمزلر ! راضی اولماز لار بیر سینسیه ک، نمنه
احتیاج اولسا وئرلر.
درس اوخوموسان؟
اوخوتدولار. 17 - 18 ایل درس اوخوموشام،ساوادیم زادیم اولوب.

شاگیردین زادین اولوب؟
شاگیردیمیز هله یوخدو، ایندی یوخدو. اؤیرتمه میشم هله قالیری! او زامان ایجازه وئرمه ییردیلر اؤزوموز باجاراق.شیرین دانیشیغیمیز سونوندا حؤرمتلی بؤیوک آغا تارین کؤکله ییب بیر تصنیف اوخویور:

عاشیقام یارا من
گونلریم قارا من
سالمیسان درده ای یار
گل ائله چارا من
قیزیل گول اویوب- اویوب
دریب بوینوما قویوب
بولبول گولدن هئچ دویماز
من سندن نئجه دویوم
قاشلارین آیا بنزر
قویماسان یارا بنزر
سالمیسان عشق اودونا
گل ائله چارا درده
قاشلارین آلدیراندا
گؤزلرین دولدوراندا
آللاه سنی یاندیرا
سن منی یاندیراندا

پینوشت : این گزارش توسط همشهری عزیزمان آقای "هادی نظری" تهیه شده و در شماره 41 ماهنامه آفتاب آذربایجان (اردیبهشت 1389) چاپ شده است، آقای نظری مقالات دیگری نیز درباره شهرمان دارند که جا دارد از ایشان تشکر کنیم.
همچنین از دوست عزیزمان آقای "حسن" نیز برای تهیه و ارسال این مطلب تشکر میکنیم.


 
comment نظرات (2)
 
 
نگاهی به سفرنامه منظوم کریمی مراغه ای
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 20:31 روز شنبه 20 فروردین 1390
مشاهیر
 

نگاهی به سفرنامه منظوم کریمی مراغه ای

« سفرنامه باکو » یا « باکو سفرنامه سی » سروده شاعر توانمند و متعهد کشورمان استاد حاج حسین کریمی مراغه ای (متولد 1310 - مراغه ) از ویژگی های دیگری نیز برخوردار است و آن ، طنز نهفته در کلام شاعر است. کریمی مراغه ای شاعر اهل بیت (ع) است و در عین حال ، اشعار طنز وی که از مضامین اجتماعی ، ساسی واخلاقی سرشار است ، در بین آذری زبانان رواج و رونق دیگیری دارد. طنز نهفته در کلام کریمی و یا اشعاری که وی در حوزه طنز سروده ، از تکلف عاری است.شعر طنز کریمی در عین حال که حامل پیام ها و مضامین اجتماعی ، سیاسی و اخلاقی است ، به دلیل روانی ، بی تکلفی و سادگی زبان و بیان همواره با استقبال عام و خاص رو به رو بوده است. همین برخورداری « سفرنامه باکو » از طنز است که این سفرنامه را از دیگر سفرنامه های منظوم متفاوت کرده است.

 سفرنامه باکو بازتاب سفر کریمی مراغه ای و دوستان شاعرش ( رضا پاشازاده ، آتش و ناظر ) به باکو می باشد. این سفر در سال 1369 انجام گرفته است. شاعر و دوستانش از جلفا وارد نخجوان شده و با قطار به باکو رفته اند.

هنگامی که نگاه شاعر در آن سوی مرز ، به جلفای نخجوان می افتد ، آه از نهادش برمی آید و از اینکه با انعقاد عهدنامه های شوم گلستان و ترکمنچای ، بخشی از خاک پاک ایران تجزیه شده است ، اشکش روان می شود :

او تایین جلفاسینا دوشدی گؤزوم

بولمورو هئچ نه حالا قالدیم اؤزوم

و با اشاره به عهدنامه ننگین گلستان می گوید : ای آنکه آتش را بر ابراهیم گلستان کردی و درد مظلومان را درمان می کنی باردیگر سرزمین را که از وطنم جدا کرده اند ، به وطنم بازگردان ...

دئدیم ای ناری گلستان ائلیین

درد مظلوملارا درمان ائلیین

لطف ائله روحومی قئیتر بدنه

آیریلان توپراقی قئیتر وطنه ...

و سپس در لابلای ابیات سفرنامه ، از وضعیت عمومی نخجوان و باکو ( مرکز ایران شمالی ) ، نحوه رفتار مقامات و شاعران آنها سخن می گوید و از بلاهایی که روسیه و ترکیه بر سر مردم آن سامان آورده اند ، پرده برمی دارد و به مسایل مهم فرهنگی و مذهبی و رواج فساد در آن منطقه اشاره می کند. شاعر چندان از وضعیت فرهنگی باکو دل آزرده است که می گوید باکو زندان مؤمن و بهشت اهل فساد است :

الغرض مؤمنه زنداندی باکی

عیاشا روضه رضواندی باکی ...

هنگامی که سفر پایان می پذیرد و شاعر و یارانش وارد ایران می شوند ، بر خاک پاک میهن بوسه می زنند و پرچم سه رنگ ایران را بر روی دیده می مالند :

دوشوب اؤپدوک وطنین توپراقینی

یوزه چکدیک او گؤزا بایراغینی

۰۰ادامه مطلب شعر استاد


 
ادامه مطلب...
comment نظرات (8)
 
 
مسائلی که ذهن ما را مشغول می کند!
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:51 روز پنجشنبه 26 اسفند 1389
تؤرکی دیلیم
 

مسائلی که ذهن ما را مشغول می کند!


شاید برای بعضی این سئوال پیش آمده باشد که حضور ما ترکها در ایران از کجا نشأت می گیرد و
تاریخ پیشینه ما چیست؟ زبان ترکی چگونه زبانی است که اکثر ما قادر به خواندن و نوشتن آن
نیستیم؟ در ایران جمعیت ترکها چقدر است؟ چرا برای ما جوک می سازند و ما را تحقیر میکنند؟
متاسفانه بعضی از ما به این مسائل توجه نداریم و برای این مسائل به دنبال پاسخ نیستیم. حتی
بدتر اینکه بعضی از ما از ترک بودن خود شرمنده ایم و به نحوی قصد انکار آن را داریم! به جای یاد
دادن زبان یا احساس و عاطفه مادری به فرزند خردسال خود، به او زبان رسمی و  فارسی را می
آموزیم! هنگام فارسی صحبت کردن سعی داریم لهجه خود را پنهان کنیم! به جای ترک، خود را
آذری می نامیم! اینها مسائلی هستند که ذهن مارا اشغال می کنند و هنگامی که موفق می
شویم به جواب این سؤالات نزدیک شده و هویت خود را بشناسیم، اگر کنجکاو باشیم از خود
میپرسیم که حقوق ما چیست؟ چرا حقوق ما ضایع شده است؟ و چگونه می توانیم حقوق از
دست رفته خود را پس بگیریم؟
می خوام ادامه بحثو با یه جمله شروع کنم ...((ازماست که بر ماست))..((خود کرده را تدبیر
نیست))
ما خودمون داریم دستی دستی زبونمون رو از بین میبیریم هویت و ملیت مون از از بین میبریم
بعد میگیم دیگر اقوام می خوان زبون ترکی از بین بره .....
تا زمانی که ماها خود تاریخ و تمدن و فرهنگ خودمون و زبونمون رو ندونیم انتظار داریم دیگران بیان
هویت ما رو احیا کنن. تا زمانی که ما ترک زبانان احساس خود کمتر بینی از دیگر اقوام رو از
مخمون خارج نکینم این حالو روزمونه......
چرا باید خانواده های ترک زبان با فرزندانشون فارسی حرف بزنن
تا کی باید دختران و پسرانمون تو دانشگاهها با دوستایه هم زبونشون فارسی حرف بزنن .
تا کی ما ها شرم کنیم که بگیم ماها ترک هستیم .....
من ترکم .. نسل اندر نسل ترکم .. به ترک بودنه خودم افتخار می کنم .....
ای خواهر و برادر ترک من هویت هر ملتی زبان ان ملته . سعی کنیم از این به بعد هویتمون رو
خوب بشناسیم. به ترک بودنه خودمون افتخار کنیم .. به این افتخار کنیم که مرکز بین مللی زبان
شناسان سازمان ملل زبان ترکی رو سومین زبان با قائده دنیا معرفی کرده . باید به این افتخار
کنیم که زبان شناسان دنیا زبان ترکی را یک اعجاز دانسته اند ...
خوب منم با کسایی که فارس هستن و ترکی بلد نیستن فارسی صحبت میکنم ولی با کسایی
که آذری هستن مسلماً مریض که نیستم ترکی صحبت میکنم من حتی با فارسهایی که یه مقدار
ترکی بلد هستن ترکی صحبت میکنم ..
مطالب زیر و هم که یکی فامیلامون بهم گفته بود و براتون می نویسم.. که امیدوارم برای تک
تکمون عبرت آموز باشه..
بنده 2 سال در ترکیه و 2 سال در آلمان زندگی کرده ام.
این حرفم را باور کنید وقتی در آلمان متوجه این شدند که من آذربایجانی ام و ترک زبان هم کارم
ردیف شد و هم وجه اجتماعی ام.
آنجا متوجه شدم که زبان مادری ام سوم زبان زنده و پویای دنیاست که بهترین شعر ها و سروده
ها و موسیقی را در کالبدش نگه داری میکند.
آن زمان بود که به تورک بودنم افتخار کردم و از اینکه با قدمت تاریخی هزاران ساله و فرهنگ و
تمدن فاخر تورک نامیده میشوم به خود بالیدم.
خواهران وبرادران  من باور کنید من که میتوانم به صورت سلیس فارسی و ترکی استانبولی و
کردی وآلمانی ویونانی صحبت کرده وزبانهای انگلیسی و عربی را نیز میتوانم 80% صحبت کنم با
افتخار همه جا از اینکه تورکم وبه زبان تورکی تکلم میکنم یاد میکنم و باعث شده ام که خیلی از
هموطنان فارس زبانمان با اشتیاق فراوان زبان تورکی را از من یاد بگیرند.
ما اینجا حتی اسم بچه هایمان را نیز تورکی گذاشته وبا زبان تورکی با فرزندانمان صحبت میکنیم.
امید به اینکه بدانیم اگر زبان تورکی برای بعضی از همشهریانمان کلاس است بدانند که زبان
تورکی برای کل دنیا کلاس است و من این را از روی تعصب بیان نمیکنم بلکه حقیقت موجود در دنیا
این را نمایان می سازد.
و در آخر یک مصرع از شهریار برای همه خواهران و برادران  آذربایجانی ام:


ایگیت اَمَک ایتیر مَز

iğit əmək itirməz

یاشاسین تورک دیلیمیز
yaşasin türk dilimiz

یاشاسین آذربایجانمیز

yaşasin azərbaycanimiz


 
comment نظرات (10)
 
 
عید نوروز میراث ملی تورکها
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 18:26 روز چهارشنبه 18 اسفند 1389
تاریخ کهن
 

عید نوروز میراث ملی تورکها

ندا کامران کشتیبان

image002.jpg

هر ملتی برای خود دارای فرهنگ و تمدن خاصی میباشد که این فرهنگ از ویژگیهای اصلی آن ملت محسوب میشود، ما آذربایجانیها نیز دارای فرهنگ، آداب و رسوم مخصوص خودمان میباشیم که باید قدر آنرا بدانیم. زبان، تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم ما جزو اساسی ترین سرمایه های ملی مان میباشند که برای فرد-فردمان ضروری و لازم است. از این سرمایه های ملی که در حقیقت زندگی همه ما بنوعی به اینها وابسته است نگهداری نماییم و ارزش آنها را بدانیم.

تاریخ پرافتخار سرزمین ما از قدیمیترین روزگاران که ثمره و نتیجه تلاش و کوشش پدران و مادران ماست و فرهنگ ما که یکی از غنی ترین فرهنگهای بشری است و نشانگر اینکه نیاکان ما باشرافت و سربلندی تمام در راه تکامل و پیشرفت تاریخ انسان قدم برداشته اند. در سرزمین ما آذربایجان از گذشته های دور نیاکان ما تمدنهایی مانند مانناها، اورارتوها، جزو افتخارات ماست که تپه حسنلو و جام حسنلو (واقع در 7 کیلومتری سولدوز) از یادگارهای دیرین نیاکان ماست شایان ذکر است در دنیا که نظیری برای جام حسنلو وجود ندارد در میان کنه کاری های روی آن نشانه هایی از مراسم مربوط به عید نوروز موجود و قابل رویت میباشد.

 عید نوروز یکی از یادگارهای ماندگار فرهنگ و تمدن آذربایجان بشمار میرود که این فرهنگ و آداب و رسوم متعالی با گذر زمان در میان دیگر مردمان و ملتها نیز رایج گشته است بطوری که به مرور زمان از سرزمین آذربایجان فراگیر گردیده است اما آنچه مهم است اینکه از لحاظ تاریخی خاستگاه این فرهنگ، سرزمین آذربایجان میباشد.

 

عید نوروز اولین روز بهار است و یکی از یادگارهای ماندگار نیاکان ما میباشد که بعنوان ارمغانی بسیار گرانبها برای ما به یادگار گذاشته اند. این عید به گواهی تاریخ از 3هزار سال پیش در میان مردمان سرزمین ما رایج بوده است و با پایان یافتن فصل سرما و زمستان و با آغاز شکوفایی گل و سبزه و زنده شدن طبیعت، نیاکان ما به جشن و شادمانی میپرداختند و این روز را بعنوان سرفصل تازه ایی برای تجدید حیات و شادی و خرمی زندگی خوش محسوب می کردند.

image001.jpg

همانطور که اشاره شد خاستگاه اصلی این جشن ملی، آذربایجان بوده است و حتی پیش از زرتشت در میان نیاکان اصلی ما در این سرزمین رایج و جاری بوده است. در منابع فارسی و دیگر منابع تاریخی آمده است که جمشید پادشاه فارسها با آیین نوروز، در آذربایجان آشنا میشود و بعد از آن دستور می دهد که در میان فارسها نیز این جشن آیینی گرفته شود.

 همانطوریکه میدانیم آذربایجان نسبت به مناطق دیگر ایران بنا به موقعیت جغرافیایی دارای شرایط آب و هوایی مخصوص است که از ویژگیهای مهم آن بودن بودن زمستانهای سرد و طولانی می باشد و نیک میدانیم که چنین شرایط آب و هوایی در دیگر نقاط ایران وجود ندارد و به خاطر این موضوع ساکنان این سرزمین با تمام شدن فصل سرما و یخبندان و آغاز فصل بهار و بیدار شدن طبیعت به رقص و پایکوبی میپرداختند و بدین گونه این موضوع به یک فرهنگ عمومی و جشن ملی در میان نیاکان ما تبدیل شد. و بعنوان میراث گرانبها برای ما به یادگار ماند که حتی این فرهنگ به دیگر نقاط ایران بلکه بیشتر از آن به دیگر کشورها گسترش یافت. با دقت نظر در تاریخ ملاحظه میکنیم که نیاکان ما دریافته بودند که چهار عنصر دخیل در زندگی انسان (سو-اود-یئل-تورپاق) در واقع حیات بخش زندگی آنهاست و این چهار عنصر بعنوان سنبل حیات انسان و فلسفه وجودی زندگی انسان است.

 در واقع باید گفت در زندگی ما تورکها چهار عنصر همیشه بعنوان سمبل ماندگاری قابل ستایش بوده و همیشه از طرف تورکها مورد تقدس قرار گرفته است به نوعی که حتی در آذربایجان آتش دارای جایگاه ویژه ایی بوده است. آتش بعنوان حرارت بخش زندگی و خاک و طبیعت در جهت بیداری و با آمدن زمستان و فصل سرما به نوعی زندگی انسان با یک رکود مواجهه میشد و انسان با مرگ طبیعت از هرگونه نعمت خدادادی محروم میشد و در زیر آماج تازیانه زمستان در شرایط سخت آب و هوایی که از چهار عنصر طبیعت یعنی (سو، اود، یئل، تورپاق) محروم میشدند پیش از پیش به ارزش و قدر و منزلت این چهار عنصر پی می برد و با آمدن بهار اولین روز این فصل را به همین جهت در سطحی گسترده جشن میگرفتند.

 

ما پیش از اینکه به مراسم اصلی عید نوروز و ویژگیهای آن اشاره کنیم ضروری است که در مورد سمبل و نماد این چهار عنصر موجود در طبیعت توضیحی ارائه دهیم:

نیاکان ما در مواجهه با شدیدترین شرایط سخت زندگی دریافته بودند که (سو اود یئل تورپاق) دارای اهمیت خاصی در زندگی شان است. و بنا به همین جهت با نزدیک شدن فصل بهار چهار هفته آخر فصل زمستان را به نام یکی از این چهار عنصر نامگذاری میکنند . سو مظهر و نماد حیات و تجدید زندگی است اولین هفته را بنام (سو چارشنبه سی) نامگذاری کرده اند بنا به اهمیت وجود (سو) در زندگی انسان که بعنوان مایه حیات انسان است و برفها و یخهای زمین آرام آرام ذوب میشوند این موضوع برای نیاکان ما از اهمیت و ارزش بسیاری برخوردار بود دومین هفته را نیاکان ما تحت عنوان (اود چارشنبه سی) نام نهاده اند که مظهر حرارت و نور و روشنایی است. و آتش و نور و حرارت است که به طبیعت روح تازه میبخشد و به زمین حرارت میدهد نیاکان ما بر این باور بودند که هر قدر آتش و خورشید را مقدس بحساب آورند همان اندازه طبیعت زودتر بیدار میشود و به انسانها سعادت به ارمغان می آورد. بودن آتشگاه های متعدد در سرزمین آذربایجان خود شاهدی بر ایادعای ماست که آتش و خورشید دارای چه اهمیتی در میان نیاکان ما تورکان بوده اند. سومین هفته آخر ماه فصل زمستان را پدران و مادران ما تحت عنوان (یئل چارشنبه سی) نامگذاری کرده اند چون در این هفته باد با آمدن خود به زمین و طبیعت زندگی نوید بیداری میدهد (یئل) در یک مدت کوتاه تمامی زمین را پشت سر میگذارد و زمین را به بیداری فرا میخواند بنا به اعتقاد نیاکانمان (یئل) خود یکی از خدایان قدرتمند میباشد.

آخرین چارشنبه سال نیز تحت عنوان (تورپاق چارشنبه سی) نامگذاری شده است که با جذب گرما و حرارت بیدار میشود که در نزد مردم با نام (ایلین سون چارشنبه سی) مشهور است. در آخرین چارشنبه سال (تورپاق) با قدرت و نیرو و کمک (سو) (اود) (یئل) جان میگیرد. نیاکان ما بیداری زمین را با مراسمهای گوناگون با نغمه سرایی و آیین های متعدد جشن میگرفتند و پایان یافتن روزهای سخت زمستانی را به همدیگر تبریک میگفتند و به باور و اعتقاد اجداد ما یئل اود سو به مهمانی تورپاق مروند و در معبد تورپاق جمع میشوند و روزهای سخت زمستانی را توام با قحطی و فلاکت و سختی بوده است بر او عرضه میدارند و الهه تورپاق را به بیداری دعوت میکنند و این چهار الهه دست در دست همدیگر با خواندن این شعر:

 سو گلدی ها، اود گلدی ها، یئل گلدی

 تزه عومور – تزه تاخیل ایل گلدی

 

 دنیای روشنایی ها را به مردم به ارمغان می آورند و مردم نیز با دیدن این وضعیت به جشن و پایکوبی در طبیعت میپردازند و مراسمها و آداب و رسوم پر شکوهی را به اجرا میگذارند. باید گفت که امروز دیگر مثل گذشته مردم این چهار هفته را بطور مجزا جشن نمیگیرند بلکه به مرور زمان با فراموش کردن فلسفه وجودی این مراسمات همه آنها را یک جا جشن میگیرند. نام چارشبه سوری بنوعی تحریف شده چارشبه سویی میباشد که به چند دلیل میتواند نظر صائبی باشد یکی اینکه ساختار ترکیبی دو کلمه یعنی اینکه اگر فارسی میبود باید گفته میشد سور چهارشنبه، دیگر اینکه با توجه به هفته های آخر سال که هرکدام بنام یکی از عناصر چهارگانه طبیعت در زبان تورکی نامگذاری شده است و همچنین خود کلمه سوری نمیتواند افاده معنی داشته باشد و اگر سوری را به معنای جشن و مهمانی در نظر بگیریم باز غلط است چون در فارسی سور وجود دارد نه سوری. و نهایتا اینکه مردم در سحرگاه این روز برای آوردن آب به سرچشمه ها میروند و این خود دلیلی براین ادعاست که این کلمه همان (چارشنبه سویی) میباشد. به هر تقدیر مردم که غروب و شامگاه آخرین چهارشنبه سال با بر پا داشتن آتش و پریدن از روی آن و خواندن این شعر:

آتیل باتیل چرشنبه

 بختیم آچیل چرشنبه

به رقص و پایکوبی میپردازند و در سحرگاه چارشنبه با رفتن به سرچشمه ها به خواندن نغمه ها و اشعار مخصوص میپردازند.

اما از دیگر مراسمها و آیینهای عید نوروز سفره (یئددی سین) میباشد که یکی از آیین های ویژه در عید نوروز است که متاسفانهبه مرور زمان با سلطه سیاست و فرهنگ فارسی این آیین زیبا در شکلی دیگر و بالباسی تحریف شده که هیچ سنخیتی با اصالت اولیه آن ندارد در آذربایجان رایج شده است. با صراحت میتوان گفت که سینهای موجود در (یئددی سین) (هفت سین امروزی) از فرهنگ غنی تورکی به عاریت گرفته اند و اگر معادل آن کلمه را داشته اند همان را بکار برده اند مانند سیر که جای (سریمساق) بکار برده اند و گرنه کلمات دیگری را که از هیچ ماهیت و اصالتی فرهنگی برخوردار نیستند جایگزین کرده اند که بسیار مسخره منماید چه این (سو) ماده اولیه حرکت است که در زندگی نقش بازی میکندو مایه حیات است نه سنجد!!! البته بعضی از کلمات را نیز که در زبان فارسی برای آنها اصلا معادلی نبود به همان شکل بکار گرفته اند ماندد سرکه و سوماق و سمنی البته در معنی دیگر اطلاق کرده اند.

 از عهد باستان در مناطق مختلف آذربایجان به سفره (یئددی سین) (باجا قاباغی بزمک) میگفتند لازم به ذکر است در گذشته خانههای نیاکان ما دارای یک پنجره مخصوص بود که به آن باجا میگفتند. و چون نیاکاکان ما بر این اعتقاد بودند که در عید نوروز روح اجداد ما به خانه های خود سرکشی میکنند و از طریق باجا وارد خانه میشوند این سفره را در مقابل همابل همان باجا پهن میکردند و انواع خوراکیها را که هر یک نماد و سنبلی از موضوعات مرتبط با زندگی است در آنجا قرار داده اند که روح اجدادشان با دیدن آنها راضی و خشنود گردد پس با سعی و کوشش فراوان در جهت تزیین هرچه بهتر سفره برمی آمدند بلکه هرچه بیشتر روح اجدادشان را خشنود و راضی میساختندکه زندگی فرزندانشان در رفاه و آسایش میگذرد و از طرف دیگر این محصولات غذایی را که هریک به نحوی در زندگی انسان دارای نقش عمده ایی بودند مورد تقدس قرار دهند که هر یک از این سین ها بعنوان رمز و سمبلی در زندگی انسان عبارتند از :

 1.سو: که این مایه حیات بعنوان رمز و بقای زندگی انسان بشمار میرود و زندگی انسان بدون وجود آن امکانپذیر نیست و در گذشته های دور در میان تورکان حتی مورد پرستش قرار میگرفت و بدین جهت یئددی سین دارای جایگاه ویژه ایی است و تورکها همیشه آنرا ارج میگذارند چرا که رکن حیات آدمی ایت.

2.سمنی: هرچند امروزه بعنوان حلوای خوشمزه و خوردنی بشمار میرود باید گفت که در اصل این کلمه با ماده اولیه آن اطلاق میشده است یعنی (سبزی) که نماد و سمبل تجدید حیات در زندگی است یعنی در واقع در گذشته های دور سمنی به سبزی گفته میشد ولی بعدها با فراموش کردن اصل لغت و معنی اولیه آن با آن نوعی خوردنی تغییر نام یافته است که حتی این موضوع را میتوان در این شعر مشاهده کرد که زنان هنگام پختن سمنی دسته جمعی آنرا می سرایند:

 

سمنی ساخلا منی

 ایلده گویرده رم سنی

 سمنی آل منی

 هر یازدا یادا سال منی

 

و یا در شعر ذیل:

 سمنی سازانا گلمیشم اوزانا اوزانا گلمیشم

 سن گلنده یاز اولور

 یاز اولور آواز اولور

 

 با توجه به معنی (گویرده رم) یعنی سبز میکنم میفهمیم که سمنی همان سبزی نماد و سمبل تجدید حیات است که فارسها سبزی را جایگزین آن کرده اند و خود سمنی را در معنی خوردنی و شیرینی بکار میبردند باید گفت امروز در آذربایجان شمالی کلمه سمنی با حفظ معنی اصیل خود یعنی سبزی در زبان مردم رایج است.

3.سریمساق: که بعنوان رمز سلامت انسان میشود و از گذشته های دور به فواید مختلف آن تاکید بسیاری شده است.

4.سوجوق: که بعنوان سمبل و رمز شیرین زندگی است که از عهد باستان بعنوان یکی از لذیذترین و خوشمزه ترین شیرینیها در آذربایجان بوده است و هنوز هم رایج است.

 5.سونبول: رمز و نماد برکت زندگی است و در واقع سونبول که همان گندم باشد و ماده اصلی نان است در زندگی انسان نقش اساسی ایفا میکند و به همراه سو دو عنصر اصلی و اساسی حیات انسان هستند که متاسفانه فارسها این رکن اساسی را نیز بسان سو از سفره یئددی سین حذف کرده اند یعنی در واقع به جهت نبود معادل آن سین دیگری را جایگزین کرده اند.

 

6.سوماق: که بعنوان سمبل و رمز مزه و طعم زندگی محسوب میشود.

7.سیرکه(سرکه): بعنوان رمز و سمبل برطرف کننده مزاج بد بدن انسان است. لازم است اشاره کنیم که عدد هفت در میان ما تورکان دارای جایگاه ویژه ایی است و کلا باید گفت که این عدد را برای اولین بار سومئرها یعنی نیاکان ما تورکها ابداع کردند که به مرور زمان در میان ملل نیز برای خود جای باز کرده است و نیز لازم بذکر است که در گذشته های دور به عید نوروز در میان تورکان (یئنی گون) میگفتند و این موضوع را آشکارا میتوان در کتاب دیوان لغات التورک محمد کاشغری که هزار سال پیش نوشته شده است مشاهده کرد که به مرور زمان به نوروز تغییر نام یافته است.

 در خاتمه باید اشاره کنیم که در فارسی لغتی برای (بایرام) وجود ندارد و (عید) یک لغت عربی است که فارسها بکار میبرند یا بهتر است بگوییم که اصلا فارسها دارای چنین مراسمی نبوده اند که لغتی نیز برای آن داشته باشند. حتی لغت (جشن) نیز تورکی است که در فرهنگ سنگلاخ بدان اشاره شده است. من از همه مردم آذربایجان بعنوان یک فرزند کوچک میخواهم که سفره یئددی سین را به شکل واقعی آن که دارای ابعاد وسیع بار هویتی نیاکان ماست اجرا کنند و حتی فارسها نیز باید یئددی سین را بنحو واقعی آن اجرا نمایند که سیب و سنجد هیچ معنای فرهنگی خاصی را در رابطه با زندگی انسان ایفا نمیکند. ماهی درون آب نیز تنها بخاطر زیبایی سفره نیست بلکه ماهی در آب بعنوان رمز حیات است و آب مظهر زندگی است . همچنین باید اشاره کنیم که حتی چهار عنصر یادشده در بالا یعنی (اود، سو، یئل، تورپاق) نظر به اهمیت شان در زندگی و فرهنگ تورکان بنام روزهای هفته از عهد باستان اطلاق شده است و روزهای هفته بدین شکل در تاریخ تمدن تورکان قید گردیده اند:

 

شنبه : یئل گونو

یکشنبه : تورپاق گونو

دوشنبه : دوز گونو

 سه شنبه: آرا گونو

 

 چهارشنبه : اود گونو

 

پنجشنبه : سو گونو

 

 جمعه : آدینا


 
comment نظرات (10)
 
 
فضولی دن بیر شئر
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:42 روز شنبه 14 اسفند 1389
اشعار ترکی
 

محمد فضولی

اویله سرمستم کی ادراک ائتمزم دونیا نه دیر ؟  

من کیمم ، ساقی اولان کیم دیر می وصهبا نه دیر؟

گرچه جاناندان دل شیدا اوچون کام ایسترم    

سورسا جانان بیلمزم کام دل شیدا نه دیر؟

وورما زاهد وعدۀ باغ ِ جناندان دم ، کی من 

بیخودِ  دشت جنونم  ، بیلمرم عقبا نه دیر؟

جلوۀ حسنی منی سرمست و بیتاب ائیله دی 

حیرتم بو خلقته  کیم اوندا نا زیبا نه دیر؟

ائیله دی عشق آتشی ، مسحور حسنین گؤزلرین

گؤرمز اولدوم غیری نین رعنا نه دیر، شهلا نه دیر؟

گر خطا اولدو دیلیمدن  عذرومو  ائیله  قبول 

ایندی حالیم بیلمرم  یوخو نه دیر ، رویا نه دیر؟

ائیله دی عشق نوری ایله ، گؤزلریم اعما مینیم 

آنلامادیم ایندی کیم ، خوشگل نه دیر، زیبا نه دیر؟

بیلمرم قارشیسینا نئجه خطا سوز سؤیله دیم 

باخما دی وسورمادی حالیم کی ای رسوا!  نه دیر ؟

نه سببدن داد ائدردین بؤیله فریاد ا ئیله دین 

کیم؟ سنی ترک ائیله دی ، کیمدن غرض، ایما نه دیر؟

بیر نظر گر آتسا یاریم ، بیر دها گوللر آچار 

اول شیرین سوزون یانیندا بولبول گویا نه دیر ؟


 
comment نظرات (2)
 
 
حضرت عماد الدین نسیمی
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 14:51 روز جمعه 22 بهمن 1389
مشاهیر
 


İMADƏDDİN NƏSİMİ

حضرت عماد الدین نسیمی

عارف و شاعر توانمند آذربایجانی

http://s1.picofile.com/file/6257776656/nesimi.jpg

دوشدو یئنه دلی کؤنول گؤزلرینین خییالینه / کیم نه بیلیر بو کؤنلومون فیکری ندیر، خییالی نه ؟

سیدعمادالدین نسیمی، شاعر و متفکّر حروفی در قرن هفتم هجری بود. وی به ترکی و فارسی و عربی شعر سروده‌است. ولی دیوان عربی او در طول زمان مفقود شده است. سازمان بین‌الملی یونسکو به خاطر کوششهای وی در اشعار انسانی و صلح جهانی در سال ۱۹۷۳ این سال را سال نسیمی اعلام کرد.

دیوان نسیمی حاوی قالبهای متنوع شعری از قبیل غزل، قصیده، رباعی اکثرا به زبان ترکی است. به علت تأثیری که طریقت حروفی به دیگر عقاید عرفانی داشته، بسیاری از شعرهای بکتاشی و علوی به نسیمی نسبت داده شده است.

سبک شعری نسیمی:

نده سیغار ایکی جهان من بو جهانه سیغمازام
گوهر لامکان منم کون و مکانه سیغمازام

معنی:
هر چند دو جهان در وجود من گنجیده، من در این دنیا جای نمگیرم
من گوهر لامکان هستم که به کائنات و مکانها نمی گنجم

-----------------

آخیر زمانین فیتنه سی، بو گؤزلری شهلا ایمیش
گل دوش اونون سئوداسینا، گؤر کیم نه خوش سئودا ایمیش
معنی:
 فتنه آخرالزمان، این شهلا چشم بوده است
بیا و عاشقش شو، تا ببینی چه عشقی بوده است

-----------------

فئردوسه منی دعوت ائدن زاهیده سؤیله
او تیکانه گؤز تیکمه کی گولزاریمی بولدوم

معنی:
 به زاهدی که مرا به فردوس می خواند بگو
 بدان خار چشم ندوز که گلزارم را جستم

-----------------

ابیات بالا نمونه بارزی از سبک عرفانی نسیمی و عقاید حروفیه است. در این بیت شاعر به دنیای مادی و متقابل آن یعنی جهان معنوی اشاره می‌کند و اینکه انسان حاصل از اتحاد این دو جهان است. بنابر این انسان از لحاظ روحانی از همان عنصر روحانی پروردگار خویش مایه دارد. لغت لامکان در اصطلاح عرفا معنی خدای را دارد. بنا به اعتقادات نسیمی هرچند انسان قادر به درک پروردگار نیست ولی بایستی در شناخت او کوشش نماید. او شناخت نسبی را از طریق خودشناسی ممکن می‌داند.

 

عاقبت این عارف واصل:

http://s1.picofile.com/file/6257777662/200px_USSR_stamp_I.jpg

زاهدین بیر بارماغین کسسن دونر حق دن کئچر
گؤر بو میسکین عاشیقی سربا سویورلار آغلاماز
معنی:
اگر انگشت یک زاهد بریده شود، توبه کرده و از حق میگذرد
اما این عاشق مسکین را ببین که پوستش از سر تا به پا کنده شده ولی دم نمیزند.

در سال ۱۴۱۷ میلادی و در شهر شام بر سر پایبندی به عقایدش زنده زنده پوست بدنش کنده شده و سپس بدن مبارک این شاعر و فیلسوف آذربایجان تکه تکه شده تا درس عبرتی برای شاگردان و همفکرانش شود.

 

نمونه شعر:


نمونه1:آیریلیر
ای مسلمان لار مدد  بو چشم فتان  آیریلیر
آغلاماییم نئیلییم چون جیسمی دن جان  آیریلیر

دلبرا هجرین الینده نئجه بیر زاری  قیلیم
گؤزلریمدن ساناسان دریای عمان  آیریلیر

رنگ چهرم زرد اولوبدور قامتیم همچو  هلال
اؤ گونش یوزلو حبیبیم لاله خندان  آیریلیر

گئتدی عقلیم گئتدی فهمیم قالمادی تنیمده  جان
کونلومی شیدا قیلان شول چشم فتان  آیریلیر

محشر یوم الحساب اولدی قیامت  باشیمه
شول یوسف صورتلی دیلبر پیر کنعان  آیریلیر


نمونه2:هارداسان
جانیمی  یاندیردی شوقون ای نگاریم هارداسان
گؤزلریم  نوری ایکی عالمده یاریم هارداسان

باغریمی  قان ایلدی آجی فراقون گل ایرش
ای لبون  وصلی شراب خوشگواریم هارداسان

فرقتون  دردی منی گؤر کی نه مجروح ایله دی
ای گؤزی  نرگس حبیب گولعذاریم هارداسان

صبری  یغمالدی شوقون قراریم قالمادی
ای منیم  آرام صبریم بی قراریم هارداسان

 

دانلود کتاب برگزیده آثار حضرت نسیمی

دانلود دیوان حضرت نسیمی

حضرت نسیمی نین سچیلمیش اثرلری نین اندیرمکی

http://s1.picofile.com/file/6257801806/Nesimi_Imadeddin.jpg

Download/endir


 
comment نظرات (1)
 
 
گؤزل مراغامیز۳
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:09 روز جمعه 3 دی 1389
تصاویر زیبا
 


 

زیبایی های کوه زیریش(زرتشت) روستای تازه کند سفلی مراغه

گلهایی که  در انحصار دامنه کوه زیریش  میباشد

زیبایی های کوه زیریش(زرتشت) روستای تازه کند سفلی مراغه

گل وگیاهان کوه زیریش بقدری زیباست که انسان را ساعتها مشغول خود میکند

چشم اندازی به گوه زیریش  مراغه

تازه کند سفلی



zirish=زریش


    منبع : وبلاگه استاد  ارجمند  آقای ایوب فارابی       http://farabiauoob.mihanblog.com


 
comment نظرات (9)
 
 
گؤزل مراغامیز۲
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:05 روز جمعه 3 دی 1389
تصاویر زیبا
 


zirish=زریش

برادر عزیزم آقای مفرد کهلان محقق تاریخ اساطیری ایران در سوئد در باره کوه زریش اینطور توضیح میدهد در اوستا در واقع نام کوه زریش (به لغت پهلوی زیر- ریچ= زیر ریز) کوه ریزش کننده  در رابطه با دستگیری افراسیاب توسط هوم عابد و سرور (سپیتمه جمشید، گودرز کشوادگان) هرا برزئیتی (محل نگهبانی واقع در بلندی) ذکر شده است که همچنین نام اوستایی البرز کوه است و مأخذ اصلی آن. اطلاق این نام بدین کوه زریش شهرستان مراغه لابد به سبب وجود دو قسمت از کلان شهر رغه زرتشت به نامهای هرا و برزه بوده است: چه نام روستای هره در شرق چیکان شکلی از همین کلمه هرا است. حتی تپه بلندی در اراضی این روستا نیز هرای داغی خوانده میشود. بطوری که "در تپه طاقدیسی بلند و عریض و طویل بالای این روستا زیر بنای دیوار بسیار طویل و عریضی به سوی کوهستان پیدا شده است"  بر می آید که لابد روستای هره و نام کهن هروم این شهر– که بعداً به عنوان زادگاه زرتشت با نام اورمیه مشتبه شده است. نام خود را از آن دیوار و حصار دفاعی کلان شهر رغه آذربایجان مرکز آذربایجان به ارث برده است. اما به نظر میرسد نام برزه اشاره به قسمتی از شهر داشته است که در تپه طاقدیسی پیش آتشکده آذرگشنسپ کهن در کنار روستای علمدار قرار داشته است. نام کوه زریش را می توان به معنی زیر ریچ (یعنی کوه ریزش کننده) یا ارزیش اوستا (کوه راست ایستاده) گرفت که هر دو معنی در باره آن صدق میکنند. در قله این کوه در میان صخره ها به طور طبیعی تالاری از سنگها ی یکپارچه و ترک خورده درست شده است که به معبدی می ماند. سمت جنوبی و نفوذ پذیر آن را با سنگهای درشت قابل حمل به رنگهای گوناگون انباشته اند که معلوم میشود قله کوه در مواقع خطر جنگ به عنوان جان پناه مورد استفاده قرار میگرفته است. به احتمال زیاد در دوران سوم زمین شناسی محل لانه دایناسورهای پرنده بوده است. در شاهنامه این کوه و یا خود کوه مقابل آن کوه غار هامپوهول به نام هرا (یعنی محل نگهبانی) خوانده شده است. در واقع در مورد هر دو صدق میکند. چون بالای کوه غار هامپوهول نیز به عنوان سنگر با سنگها دیوار دفاعی سنگ چین درست نموده اند. مطابق شاهنامه هوم عابد که در بالای این کوه مشغول عبادت بود ناله افراسیاب (مادیای اسکیتی) را از غار هنگ شنید و به دستگیری وی شتافت. یعنی به روایت فردوسی غار هنگ همان غار هامپوهول (هم – پایو- اوول، جایگاه بلند پناهگاهی)است. جالب است که در زبان کُردی هن پاویل معنی جالب پناهگاه استوار واقع در دامنه کوه را می دهد که به بهترین وجهی موقعیت طبیعی و دفاعی غار هامپهول را بیان می نماید. گرچه مشخصات غار هنگ بیشتر به معبد به اصطلاح مهری ورجوی میخورد که معبد یا گور دخمه سکایی (اسکیتی) بوده است. لابد در کنار محل اقامت موقتی مادیای اسکیتی در اینجا ایجاد شده بوده است. مطابق شاهنامه در هنگام دستگیری افراسیاب، کیخسرو (کی خشثرو، هوخشثره) در همان نزدیکی در آتشکده آذرگشنسب کهن (منظور ویرانه کائین کعبه حالیه= کعبه شاهان، بین اراضی روستاهای کیم نوا و علمدار) مشغول عبادت بوده است که این خبر خوش دستگیری قاتل پدرش فرائورت (سیاوش/ فرود) به وی رسید. مطابق کتب پهلوی مکان پل چینوت (قضاوتگاه و دادگاه روز بازپسین) خیالی زرتشتیان نیز همینجاست یک طرف آن همان کوه هرابرزئیتی (زریش) و سوی دیگر کوهی است که نامش ذکر نمیشود (ما اکنون گوو داغ گوئیم یعنی کوه آبی یا آسمانی) و آن زیر هم رود دائیتی (رود دادگاهی پر از خرچنگ و مار و ماهی که در زمان کودکی ما بود؛ یعنی موردی چای کنونی یعنی رود مردابی یا رود مردگان ) در گودی عمیق بین این دو کوه نزدیک به هم روان است. پل خیالی چینوت در ارتفاع یک و نیم کیلومتری بالای آن کشیده میشد و آن پل برای پاک دینان به اندازه جاده ای پهنی میشد ولی برای ناپاک دینان به باریکی تیغه شمشیری میگردید و ایشان را از آن بالا شقه کرده و به ته دره می فرستاد.  در ضمن این کوه از  سطح دریا 2154 متر ارتفاع دارد .

 وبالا رفتن از این کوه از قسمت شمالی خیلی سخت میباشد  بطوزیکه  فقط حرفه ای ها میتونن صعود کنند

زیبایی های روستای تازه کند سفلی مراغه


طبیعت کوه زریش zeresh maragheh

 

دورنمائی از کوه زریش مراغه

طبیعت کوه زریش zeresh maragheh

طبیعت کوه زریش zeresh maragheh


 

زیبایی های کوه زیریش(زرتشت) روستای تازه کند سفلی مراغه

منظره از بالای کوه زیریش قبل از جاده کشی به غار هامپوییل

زیبایی های کوه زیریش(زرتشت) روستای تازه کند سفلی مراغه

 

زیبایی های کوه زیریش(زرتشت) روستای تازه کند سفلی مراغه


 
comment نظرات (1)
 
 
گؤزل مراغامیز۱
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:50 روز پنجشنبه 2 دی 1389
تصاویر زیبا
 


Untitled


 

Untitled

Untitled

زیباییهای روستای تازه کند سفلی



 
comment نظرات (3)
 
 
مراغه
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:46 روز دوشنبه 22 آذر 1389
درباره مراغه
 

مراغه


مراغه از شهرهای تاریخی و قدیمی آذربایجان و ایران است . در 280 هجری فرمانروایی مراغه به محمد بن افشین بن دیوداد رسید . بعد از وی برادرش یوسف به جای او نشست و در سال 296 هجری به نام خود در مراغه سکه زد . در سال 317 هجری ، مسافریان دیلمی به مراغه دست یافتند . در سال 420 هجری قشون غز وارد مراغه شد . در سال 566 هجری مراغه جزو قلمرو سلجوقیان در آمد . در سال 622 هجری جلال الدین خوارزمشاه بدون برخورد یا مقاومت مهمی به مراغه آمد . در سال 628 هجری این شهر به تصرف سپاهیان مغول درآمد . در سال 656 هجری مراغه مرکز فرمانروایی هلاکوخان مغول شد . خواجه نصیرالدین طوسی با همکاری چند ستاره شناس مأمور تاسیس رصدخانه معروف مراغه شد . در سال 759 هجری مراغه به دست تیموریان ویران شد. در سال 1142 هجری شهر مراغه و دهخوارقان به دست نادر شاه گشوده شد . گرچه شیخ عبیدالله کرد در سال 1297 هجری خود را به حوالی مراغه رسانید ولی هجوم وی و همراهانش دفع شد و سکون و آرامش به مراغه بازگشت.

بناویادمانهای تاریخی


مقبره اوحدی مراغه ای


این بنا محل دفن رکن الدین ابوالحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغه ای عارف و شاعر پارسی گوی نامدار و صاحب مثنوی معروف جام جم است. مقبره اوحدی در میان باغی سرسبز در شهر مراغه واقع شده است.


گنبد سرخ


از پنج مزار موجود در مراغه قدیم ترین آن ها ، گنبد سرخ است که در آذربایجان بیشتر به (‌ قرمزی گنبد ) شهرت دارد. عمارتی است چهار گوش با سقفی گنبدی که بر مقرنس هایی که هنوز سالم مانده اند نهاده شده است . کتیبه ها و نقوش هندسی از آجر سرخ تراشیده و کاشی مینایی رنگ بر بالای درگاه بنا کار گذاشته شده است . بر زمینه ای از گچ خاکستری این کتیبه ها نقوشی از گل و برگ گچ بری که اثری از رنگ آبی در آنها دیده می شود آراسته شده است . کتیبه های موجود نشانگر این است که بنادر،‌ زمان حیات عبدالعزیز ساخته شده است.


گنبد مدور


گنبد مدور دومین مزار از قبرهای پنجگانه مراغه است. این بنا برجی است مدور که از گنبد و سقف آن چیزی بر جای نمانده و مزاری کاملا ناشناخته است . ارزش بنا در این است که ترقی و تکامل نمای مینایی را طی دوران کوتاه میان تاریخ احداث این بنا و تاریخ ساخت گنبد سرخ نشان می دهد . بنا که از آجر ساخته شده ، به سکوی بلندی از سنگ که سردابی در میان دارد ، نهاده شده است .


گنبد کبود


سومین مزار از قبرهای پنجگانة‌ مراغه که ( قبر مادر هلاکو )‌ نامیده می شود ، برجی است کبود و زیبا به شکل منشوری ده وجهی. پهلوهای این برج دارای طاق نما و حاشیه کاری و دندانه است و در کناره آن پایه های ستون مانندی ساخته شده است. این برج نظیر دیگر برجهای مقبره دار دو طبقه است. قسمت پایین ، سرداب مخصوص دفن میت است و قسمت بالایی اطاقی است مزین به گچ بری و کاشی نوشته . اطاق سقف بلندی دارد که گنبد آن فرو ریخته و قسمت اعظم گچ بری و تزئینات و نوشته های آن نیز از بین رفته است.


گنبد غفاریه


این بنا در قسمت شمال غربی مراغه کنار رودخانه صافی چای واقع شده و تاریخ احداث آن در فاصله‌ بین سال های 725 و 728 هجری قمری است . گنبد غفاریه بنایی مربع و آجری است که بر بالای سکویی سنگی و سردابه دخمه ای عمیقی استوار است. در چهار زاویه آن ستون هایی با نقوش لوزی پخ ساخته اند.


قلعه و غار قیزلار قلعه سی


قیزلار قلعه سی (قلعة دختران )‌ یکی از مهم ترین آثار تاریخی و طبیعی شهرستان مراغه است. این قلعه و غار در20 کیلومتری جنوب غربی مراغه و در سمت جنوبی درة‌ بسیار عمیق کوههای کؤی داغ ( کوه کبود ) واقع شده است. ارتفاع کلی غار و قلعه نسبت به درة‌ عمیق مقابل حدود 18000 تخمین زده شده است. در ارتفاعات پشت قلعه باقیماندة یک دیوار خشتی به چشم می خورد که از بقایای قلعة‌ قدیمی است.


گوی برج


این برج در محله ‌اتابک ، کوچة سبزیچی ها قرار دارده . پنجمین و آخرین مزار بزرگ مراغه است . متأسفانه این بنا امروزه به ویرانه ای تبدیل شده و نشانه و کتیبه ای که بتوان با آن تاریخ بنا را معین ساخت در دسترس نیست.

جاذبه های طبیعی


چشمه ورجوی


چشمه معدنی ورجوی در فاصله 5/8 کیلومتری جنوب مراغه از زمین خارج می شود .آب چشمه وارد حوضچه ای می شود و سپس به رودخانه مجاور آن می ریزد .مظهر چشمه در میان سنگهای آهکی مجاور رودخانه قرار دارد که آب آن همراه با گاز از زمین خارج می شود.


چشمه گشایش


دهکده گشایش در 14 کیلومتری جنوب شرقی مراغه واقع شده است . از دهکده تا چشمه های معدنی که در جنوب غربی دهکده قرار دارند در حدود 700 متر راه است .

در این ناحیه دره ای وجود دارد که رودخانه موردی در آن جاری است . در این دره دو چشمه معدنی وجود دارد . یکی از این دو چشمه در قسمت جنوبی که از زیر سنگهای آهکی آب خارج می شود و دیگری در قسمت شمال دره است که از سوراخی در یک سنگ آهکی که به طرف رودخانه جلو آمده است با فشار و صدا بیرون می جهد . مقدار و فشار بعد از هر جهش کاهش می یابد اما جهش از نوع تکرار می شود.


غار هامپوئیل (کبوتر)


غار کبوتر مراغه که در اصطلاح محلی به عار هامپوئیل معروف است در 15 کیلومتری جنوب شرقی مراغه واقع شده است .این عار در کمره کوهی صخره ای رو به جنوب قرار گرفته است . اهمیت عار کبوتر به خاطر وجود چاله هایی عمیق و مخوف است که به صورت تندره های سنگی و تالارهای بزرگ دیده میشود .این غار بیش از عارهای دیگر مورد توجه عار شناسان و محققان و کوهنوردانی است که همه ساله برای باز دید از آن به این منطقه سفر می کنند.


دره گشایش


دره گشایش در مسیر رودخانه گشایش در کنار غار معروف کبوتر و در 20 کیلومتری شهر مراغه واقع شده است. در تابستان بازدید کنندگان غار کبوتر از طبیعت جذاب و زیبای این دره بهره مند می شوند.


تالاب آلمالگی


این تالاب در ارتفاع 2400 متری ، در جنوب شرقی ارتفاعات سهند قرار دارد و 20 هکتار مساحت دارد . تالاب پوشیده از نیزار و گیاهان آبزی است که از نظر لانه گزینی پرندگان نظیر سرسبز و چنگر شرایطی مناسب دارد و به همین دلیل دارای ارزش تفرجگاهی است.

اماکن زیارتی ومذهبی


مسجد ملا رستم


در کنار میدان ملا رستم شهر مراغه که با خیابان اوحدی فاصلة کمی دارد، یکی از جالب ترین آثار تاریخی مراغه قرار دارد. این بنا مسجدی است به نام ملا رستم که متأسفانه کتیبه ای در بنای مسجد نیست تا نام معمار و نام بانی بنا را مشخص کند.


مسجد معزالدین


در سمت غربی میدان خشکبار مراغه که سابقاً در میدان آرد فروشان معروف بود ،‌ مسجدی قدیمی وجود دارد که به مسجد معزالدین معروف است . در فضای کلی این بنا یک مسجد کوچک دیگر و مقبره ای گنبد دار وجود دارد . این مسجد در زمان سلطنت شاه طهماسب به وسیله فردی به نام حاجی نبی بازسازی گردید. علاوه بر این در سال 1372 هجری قمری نیز تعمیراتی در مسجد صورت گرفت که در یک کتیبه با خط نستعلیق درشت نوشته شده است.


مسجد شیخ بابا


یکی دیگر از مساجد تاریخی مراغه مسجدی موسوم به شیخ بابا است که آن نیز در سالهای اخیر بازسازی شده است . از در اصلی و اولیه مسجد آثاری به جای مانده که در جریان نوسازی مورد استفاده قرار گرفت.


مسجد جامع مراغه


این مسجد در خیابان خواجه نصیر مراغه واقع شده و دارای دو در است که یکی به خیابان و دیگری به بازار سبزی فروشان این شهر باز می شود . کتیبه های موجود و شیوه معماری مسجد نشانگر تعلق آن به دوره صفویان است.


امام زاده معصوم


این امام زاده در شش کیلومتری جنوب شرقی مراغه در دهکده ای به نام ورجوی واقع شده است . در جوار این امام زاده یک گورستان بزرگ قدیمی وجود دارد که دارای سنگ قبرهای منقش به تیر و کمان ، نیزه و شمشیر و سپر است . یکی از نمونه های جالب این سنگ ها ،‌ صندوق سنگی منقشی است که در تاریخ 1085 هجری قمری دارد.


 
comment نظرات (1)
 
 
ویژگی های زبان تورکی و مقایسه کوتاه بین تورکی و فارسی
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 01:02 روز چهارشنبه 12 آبان 1389
تؤرکی دیلیم
 
ویژگی های زبان تورکی و مقایسه کوتاه بین تورکی و فارسی


در مقایسه دیکسیونرهای تورکی آذربایجانی تورکی ترکیه مشاهده میشود لغاتی که معادلشان در فارسی موجود نیست در دو لهجه تورکی یکی نبوده و در بیش از 30%لغات با هم متفاوتند.از طرفی از هر ریشه لغتی 1- 4 کلمه ذکر شده،در صورتیکه در تورکی از یک ریشه تعداد زیادی کلمات ساخته میشود و هر کدام معنی بخصوصی دارند.ضمنا" باید خلطر نشان نمود که در حال حاضر 28 زبان یا لهجه مستقل تورکی وجود دارد که 20 لهجه آن دارای کتابت و ادبیات میباشند و هر کدام دارای لغات مترادف بیش از یک هزار لغت تورکی آذربایجانی می باشند.با این ترتیب معلوم میشود که هزاران کلمه در تورکی موجود است که معادل آنها در زبان فارسی موجود نیست.

در زبان تورکی کلماتی با اختلاف جزئی(نوآنس)در معانی موجود است که در فارسی نیست.مثلا"برای انواع دردها کلمات:

آغری/ آجی/ سیزی/ یانقی/ زوققو/ سانجی/ گؤینه مک/ گیزیلده مک اینجمک، بکار می رود که هر کدام درد بخصوص را بیان می کنند.

آغری معادل درد فارسی است(درد عضوی).

سانجی به درد کولیک احشاء تو خالی گفته میشود مانند قولنج روده،

آجی به درد پرووکه گفته میشود مانند درد در موقع کشیدن دندان.

سیزی به درد خفیف سوزش دار گفته میشود.

یانغی معادل سوزش میباشد.

زوققو درد همراه ضربان است مانند درد آبسه ودرد عقربک انگشتان و امثال آنها.

گؤینه مک شبیه سوختن است و در دقایق اول سوختگی دیده میشود.

اینجیمک دردر موقع پیچ خوردگی مفاصل و یا درد حاصل از ضربه و سقوط میباشد.

گیزیلده مک درد شبیه گزگز کردن دردناک می باشد.

در فارسی برای تمام حالات فوق لغت درد و یا سوزش بکار می رود.

در تورکی به گریه کردن آغلاماق گفته میشود.ولی این کلمه مترادفهای زیادی دارد که هر کدام حالات مختلف گریه را بیان می کند.مثلا":

آغلامیسماق یعنی بغض کردن و به حالت گریه افتادن بدون اشک ریختن.

بؤزمک به معنی حالت گریه گرفتن کودک.

دولوخسونماق به معنی حالت گریه به خود گرفتن و متأثر شدن بزرگسال و پر شدن چشم از اشک میباشد.

آغلاشماق به معنی گریه دسته جمعی و تعزیه بکار میرود.

هؤنکورمک با صدای بلند گریه کردن و هؤککولده مک گریه با هق هق میباشد.

بوزلاماق با صدای بلند گریه کردن و از سرما لرزیدن میباشد.

ایچین چالماق به معنی از فرط گریه کردن گریه بدون اشک و یا هق هق نمودن است .

کؤیرلمک به معنی حالت گریه دست دادن است.

در تورکی جغتائیاینگره مک و سینگره مک به معنی یواش یواش بطور مخفی گریه کردن و سیقتاماق به معنی زیاد گریه کردن و اؤکورمک به معنی با صدای بلند گریه کردن میباشد.همچنین ییغلاماق به معنی گریه کردن و اینجگیرمک به معنی با صدای نازک گریه کردن است.

در تورکی اوُسانماق به بیزار شدن و به تنگ آمدن می گویند.بیقماق،بئزیکمک،بئزمک و چییریمک هم با اختلاف جزئی همان معنی را میدهد مثلا":چییریمک بیشتر بمعنی زده شدن میباشد.

ترپشمک به معنی تکان خوردن

و ترپتمک به معنی تکان دادن است

ولی چالخالاماق به معنی تکان دادن به منظور سوا کردن(مثلا سوا کردن کره از ماست)،

قاتیشدیرماق به معنی مخلوط کردن

و قاریشدیرماق به معنی به هم زدن با قاشق و غیره .. میباشد.

ییرقالاماق به معنی تکان دادن و جنباندن

و سیلکه له مک به معنی تکان دادن درخت و یا لباس و فرش و امثال آن میبا شد.

در فارسی برای هیچکدام از این تعبیرات لغات مستقل به خصوصی وجود ندارد.

ایمرنمک،قیمسانماق که با اختلاف جزئی به معنی آرزو کردن و هوس کردن و نیسگیل به معنی آرزوی براورده نشده و حسرت میباشد،هیچکدام معادل مستقلی ندارند.

برای دعوا کردن کلمات متعددی بکار می رود که هر کدام شکل و حالت ویژه ای را از دعوا بیان می کنند مانند:

دؤیوشمک:همدیگر را کتک زدن

ووُروشماق:همدیگر را زدن

ساواشماق:با یکدیگر دعوا و جنگ کردن و گلاویز شدن

دیدیشمک:دعوا همراه چنگ زدن همدیگر

چارپیشماق:دعوا و برخورد به یکدیگر،تصادم

دالاشماق:با هم دعوای لفظی کردن

دارتیشماق:با هم مشاجره کردن

چاخناشماق:با هم سر شاخ شدن

تؤتوشماق:دعوا با گرقتن همدیگر

بؤغوشماق:دعوا همراه یقه ی همدیگر را گرفتن و خفه کردن

تیپشمک و تیپکلشمک:دعوا همراه لگد انداختن به هم

خیرتدکلشمک یا فیرتیلاقلاشماق:دعوا همراه گلوی همدیگر را گرفتن

سؤیوشمک:همدیگر را دشنام دادن

دیرشمک:دعوا کردن،رو در روی هم ایستادن

بؤغازلاشماق:گلوی همدیگر را گرفتن،رو در روی هم قرار گرفتن،دعوا کردن

چیرپیشماق:زدوخورد

دُروشماق:مناقشه،مجادله،رو در رو شدن

سؤپورلشمک:گلاویز شدن،در هم آویختن

همچنین برای اینکه بگوئید فلانی از در وارد شد ، بسته به شخصیت فلانی و نحوه ی ورود و مناسب گوینده با وی کلمات زیر بکار میرود:



99


__
 
ادامه مطلب...
comment نظرات (1)
 
 
نغمه
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:58 روز سه شنبه 27 مهر 1389
اشعار ترکی
 

نغمه

 

گئنه آرغین گئنه یورغون گئنه بیر غملی اؤره ک

 یارالی قوش کیمی چیرپینمادادیر

گینه نیسگیلی اؤره ک یانمادادیر

کؤز گؤز اوسته قالانیر نئیله مه لی

آلیشیر دالغالانیر نئیله مه لی

سرمی نه آتا بیلدی نه آنا

گئدیرم چله خانا-چله خانا

 

من گرک یار یانان اودلاردا یانام

یار دئیب یار دولانام

نه روا عشقی دانام-من باها نغمه سیم

 نغمه آدیم -گلمیشم عشق زلیخا یارادیم

هانی لیلی-هاتنی شیرین

قویام خسرتلی باشی دیزلرینه

بی باخام غمله دولان گؤزلرینه

دئیم عاشیق اودی اودلاردا یانا-

ننه دئیم چله خانا-چله خانا


 


 
ادامه مطلب...
comment نظرات (1)
 
 
زیبایی های مراغه
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 21:47 روز یکشنبه 25 مهر 1389
درباره مراغه
 

 .

Untitled


 

Untitled

Untitled

زیباییهای روستای تازه کند سفلی







 
ادامه مطلب...
comment نظرات (4)
 
 
حدود آذربایجان در سده های نخست اسلامی
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 21:37 روز یکشنبه 25 مهر 1389
تاریخ کهن
 
حدود آذربایجان در سده های نخست اسلامی


پرویز زارع شاهمرسی

در زمان جنگ‌های ایرانیان و تازیان ویژه جنگ‌ قادسیه، رستم فرخ زاد سپهسالار ایران و برادرش اسفندیار فرخ زاد سپهبد آتورپاتگان بود. پس از آن که رستم در جنگ با اعراب شکست خورد، سپاه تازیان به فرماندهی حذیفة بن یمان به آتورپاتگان حمله کرد. اسفندیار در این زمان ساکن اردبیل پایتخت آتورپاتگان بود. ارّان نیز زیر فرمان اسفندیار بود. حذیفه فرمان ولایت آتورپاتگان را از مغیرة بن شعبه والی کوفه دریافت کرده بود که او نیز گمارده‌ی عمر بن خطّاب بود. اسفندیار با جنگجویان از شهرهای مختلف آتورپاتگان، به جنگ تازیان آمد. بزودی جنگ چند روزه و سختی رخ داد. سپس مرزبان از جانب همه اهل آتورپاتگان (که اینک آذربایجان نامیده می‌شد) با حذیفه صلح کرد.

در این پیمان صلح، حذیفه به نمایندگی از عمربن خطّاب به اهالی نواحی صحراها و کوه‌ها و سرزمین‌های آذربایجان امان می‌داد و هم چنین متعهد می‌شد که «... بر کردان بلاسجان و سبلان و ساتروان تعرضی نکند» با توجه به این که بلاسجان یا همان بلاشگان در آلبانی قرار داشت، این شرط احتمالاً نشانه‌ی سیطره‌ی حکمرانی فرمانروایی آتورپاتگان بر آلبانی به هنگام هجوم تازیان است.

در این زمان حکمران منصوب تازیان در آتورپاتگان، زیر نظر حاکم عراق بود. چندی بعد عمر، حذیفه را معزول و عتبة بن فرقد سلمی را به جای و بر آذربایجان گمارد. چون عثمان بن عفّان خلیفه شد، ولید بن عقبة بن ابی معیط را ولایت عراق داد و او نیز عتبه را از آذربایجان برداشت. آتورپاتگان و آلبانی اینک آذربایجان و ارّان خوانده می‌شدند و به همین نام نیز در آثار جغرافیایی و تاریخی مسلمانان وارد شده است.

چگونگی ورود تازیان به آذربایجان، ارّان و ارمنستان و شیروان و خط سیر سپاهیان آنان، بر شناخت آنان از این مناطق و مطالب بعدی در کتابهای جغرافیا اثر گذاشت. تاریخ فتح آذربایجان به دست سپاهیان تازی سال 22 هجری است. سپاهیان تازی پیشروی خود را در دو سمت و به رهبری دو سردار ادامه دادند. یکی سلمان بن ربیعه باهلی بود که جانشین عبدالرحمن بن ربیعه شد (که در جنگ با ترکان جان باخته بود) و دیگری حبیب بن مسلمه بود. حبیب بن مسلمه شهرهای بسیاری از ارمنستان را برای عثمان بن عفّان گشود و چون این پیشروی از ارمنستان آغاز شده و به داخل قفقاز کشیده شده بود. تازیان بدین ترتیب به هر کجا که می‌رسیدند، بر این باور بودند که ادامة ارمنستان است و همین مسأله در کتاب‌های جغرافیایی تازی ادامه یافت.

سلمان بن ربیعه نیز از رود ارس گذشته و بیلقان را تصرف کرد و پس از گشودن شهرهای مهمی چون بردع، ازرود کور عبورکرده و شیروان و قبله را نیز به چنگ آورد. و بدین ترتیب آذربایجان، ارمنستان، اران، شیروان و گرجستان به دست تازیان افتاد و آنان به دروازه‌های دربند یا باب الابواب رسیدند. سلمان بن ربیعه در شهر باب، با ترکان که منزلگاهشان به گفته‌ی ابن فقیه آنجا بود، نبرد کرد و با 4 هزار نفر از یارانش کشته شد.


 
ادامه مطلب...
comment نظرات (0)
 
 
نگاهی به قدیمی‌ترین لغت‌نامة ترکی جهان
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 21:30 روز یکشنبه 25 مهر 1389
تؤرکی دیلیم
 
نگاهی به قدیمی‌ترین لغت‌نامة ترکی جهان

نوشته شده توسط اسدالله مردانی رحیمی   

اگر چه در طول تاریخ لغت‌نامه‌های فراوانی در زمینة واژگان ترکی نوشته شده، اما هیچ یک از آنها اهمیت و قدمت « دیوان‌اللغات الترک» محمود کاشغری را ندارد.

دیوان‌اللغات الترک قدیمی‌ترین لغت‌نامة ترکی جهان است که حدود هزار سال پیش یعنی در سالهای 464 الی 466 ه.ق. بعد از چهار بار بازخوانی و بازنویسی به رشتة تحریر در آمده است.

در مورد زادگاه محمود کاشغری اختلاف نظر وجود دارد؛ گروهی معتقدند که وی در کاشغر پایتخت ترکستان شرقی ( ایالت سینگ کیانگ) در شمال چین به دنیا آمده؛ بعضیها زادگاه او را ناحیة اپال (50 کیلومتری مغرب کاشغر) دانسته‌اند و گروهی هم بر این باورند که او در سال 380 ه.ق. مطابق 1001 میلادی در شهر بارسغان نزدیک دریاچة ایسیق گؤل که امروزه در کشور قرقیزستان واقع شده، به دنیا آمده است.

محمود تقریباً بسیاری از قبایل ترک را دیده و لغات و اصطلاحات معمول در بین آنها را جمع‌آوری نموده و حدود 7500 واژه را ثبت و ضبط کرده است.

زمان محمود کاشغری زمان گسترش قدرت و نبوغ ترکان در زمینة خدمات نظامی و فرهنگی به جهان اسلام است و قیامهای ضد اسلامی همچون قیام استاد سیس خراسانی، ماه فرید، المقنع و ... به وسیلة ترکان سرکوب می‌گردد و در نتیجه نزدیکی و تعامل بغداد با ترکان افزایش می‌یابد و یاد گیری زبان ترکی در کنار زبان عربی در سرتاسر سرزمینهای اسلامی رایج می‌گردد؛ به همین خاطر محمود با هدف تعلیم زبان ترکی به عربها و عربی دانها و با ترجمة عربی به تألیف این لغت‌نامه پرداخت تا عرب زبانان به آسانی و بر اساس قواعد زبان عربی آموزش ببینند؛ یعنی محمود بر مبنای قوانین عربی به بررسی واژگان ترکی پرداخته است که در حقیقت کار بسیار مشکلی است؛ اما او به راحتی از عهدة این مشکل برآمده است. خود محمود می‌گوید با نوشتن این کتاب می‌خواهد ثابت کند که زبان ترکی همگام با زبان عربی مانند دو اسب مسابقه به پیش می‌تازند و در جای دیگر به حدیثی نبوی استناد می‌کند که زبان ترکان را بیاموزید که فرمانروایی آنان دراز و طولانی خواهد بود.


 
ادامه مطلب...
comment نظرات (1)
 
 
آیریلیق
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:34 روز چهارشنبه 21 مهر 1389
اشعار ترکی
 



یادیما دوشنده آلا گوزلرین

گویده اولدوزلاردان آلام خبرین

نئیله ییم کسیبدیر مندن نظرین

                                آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                                   هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

آیریلیق دردینی چکمه ین بیلمز

یاردان آیری دوشن گوز یاشین سیلمز

دئییرلر اینتظار خسته سی اولمز

                              آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                           هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

نئجه کی ائلیمدن آیری دوشندن

سورار بیربیرینی گوروب بیلندن

حسرتله سیزلار یار داییم بو غمدن

                              آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                             هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

ایل لردی اوزاقام آرخام ائلیم دن

بلبلم دوشموشم آیری گولوم دن

جور ایله آییریب شیرین دلیم دن

                                  آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                              هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

اوولوبدور بیگانه یاریم_ یولداشیم

غریبه ساییلیر سئوگیم – سیرداشیم

بوجاوان چاقیمدا آغاردیب باشیم

                                آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                            هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

منی آغلاداندان گولوش ایسته رم

آیری دوشنیمله گوروش ایسته رم

حصاری ییخماقا یوروش ایسته رم

                              آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                             هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق

سئوگیلیک اولوبدور شانی فرهادین

سئوگی سی هاردادیر ،هانی فرهادین

دییه ره ک چیخاجاق جانی فرهادین

                             آیریلیق، آیریلیق ، آمان آیریلیق

                           هر بیر دردن اولار یامان آیریلیق


 
comment نظرات (1)
 
 
آذربایجان
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 21:30 روز دوشنبه 12 مهر 1389
اشعار ترکی
 


آذربایجان


کؤنولوم قوشو قاناد چالماز سنسیز بیرآن، آذربایجان،


خوش گونلرین گئتمیر مودام خیالیمدان، آذربایجان.


سندن اوزاق دوشسم ده من عشقین ایله یاشاییرام،


یارالانمیش قلبیم کیمى، قلبی ویران آذربایجان.


بوتون دونیا بیلیر سنین قودرتینله، دؤولتینله


آباد اولوب، آزاد اولوب مولکی ایران، آذربایجان.


بیسوتونی اینقیلابدا، شیرین- وطن اوچون فرهاد


کولونگ وورموش اؤز باشینا، زامان- زامان، آذربایجان.


وطن عشقی مکتبینده جان وئرمگی اؤیرنمیشیک،


اوستادیمیز دئییب هئچدیر وطنسیز جان، آذربایجان.


قورتارماق چون ظالیملرین الیندن رئی شومشادینی،


اؤز شومشادین باشدان- باشا اولوب آل قان، آذربایجان.


یارب، ندیر بیر بو قدر اورکلری قان ائتمگین،


قولوباغلی قالاجاقدیر نه واختاجان آذربایجان؟


ایگیدلرین ایران اوچون شهید اولوب، عوضینه


درد آلمیسان، غم آلمیسان سن ایراندان، آذربایجان.


اؤولادلارین نه واختا دک ترکی- وطن اولاجاقدیر؟


دور آیاغا، یا آزاد اول، یا تامام یان، آذربایجان.


شهریاریناورییده سنین کی تک یارالیدیر،


          ازادلیق دیر منه ملحم، سنه درمان، آذربایجان

 
comment نظرات (1)
 
 
نفوذ زبان ترکی در سایر زبان ها
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 21:28 روز دوشنبه 12 مهر 1389
تؤرکی دیلیم
 

نفوذ زبان ترکی در سایر زبان ها


 


چون ترکان جهان در طول هزاران سال تمدن، مرزی برای حکومت نداشته اند، پس به جرات میتوتنیم بگوییم : هیچ زبانی در دنیا نیست مگر انکه رد پایی از زبان ترکی در ان وجود داشته باشد.


از انجایکه ترک ها در طول تاریخ بر اسیا و قسمت هایی از اروپا حکمرانی کرده اند بنابراین باید در زبانهای این مناطق اثراتی از این زبانها یافت شود. مثلا هون ها چند صد صال برل اروپا حاکم بوده اند.یا عثمانی ها بر شرق اروپا تساط داشته اند.


اروپاییان با علم بر این نکته، تحقیقات گسترده ای روی این موضوع انجام داده و نتیجه گرفته اند که 40درصد زبان ایتالیایی، 19درصد زبان انگلیسی، 17 درصد زبان المانی و... از واژه های زبان ترکی تشکیل شده اند. همچنین 92درصد زبان فارسی از عربی و ترکی و زبان های اروپایی(انگلیسی، فرانسوی و....) گرفته شده است. اجازه بدهیداینگونه بگویم اگر ترکی نبود یک پنجم زبان انگلیسی و دو پنجم زبان ایتالیایی حذف میشد.


 


به کلمات انگلیسی زیر توجه کنید که چقدر شبیه کلمات ترکی است و همچنین ارتباط معنایی هم دارند:


 "بوکمک"ترکی به معنای تاکردن  کتاب                                  book
"یوغوت" ترکی به معنی ماست

 ماست                           yoghurt

 "جره"ترکی به معنی کوزه  کوزه                                     jar
 "دیب"ترکی به معنی قعرو ته

 عمیق                                deep

 "اوکوز"ترکی به معنی گاو نر  گاونر                                     ox
 "چاپباق"ترکی به معنی بریدن و قطع کردن  قطع کردن و بریدن                 chop
 "تپه" ترکی

 نوک و سر                             top

 "یاشماق" ترکی یاشماق                         yashmak
 "یورت"ترکی قدیم به معنی محوطه و میدان جنگ  حیاط                                  yord
 "یه نگی" و "یه نی"ترکی به معنی جدید و تازه  جوان                                young
 "یه نگی" و "یه نی" ترکی به معنی جدید و تازه

 مردم دنیای جدید(امریکایی)          yankee

 "فرلانماق"ترکی به معنی چرخیدن  پیچیدن و بالا زدن                    furl
 "بل" ترکی به معنی کمر  کمربند                                 belt
 "بولوک"ترکی به معنی تکه"بولمک"به معنی تکه تکه کردن  بلوک،قطعه                         block
 "یاتاقان" ترکی  یاتاقان                            yatagan
 "اردک" ترکی  اردک                                  duck
 "پارلداماق"به معنی درخشیدن  مروارید                               pearl
 "سوپور"ترکی به معنی رفتگر  رفتگر                            sweeper
 "سوپورمک" به معنی جارو کردن  جاروب کردن                      sweep
 "قورماق" به معنی تشکیل دادن  گروه                                 group
 "غاز" ترکی  غاز                                   goose
 "چاکال"ترکی به معنی شغال  شغال                               jackal
 "دان اولدوز" ستاره صبحگاه"و  "صبح دانی" به معنی اول صبح  فلق،نورصبحگاه                   dawn


 
comment نظرات (0)
 
 
      کلمات ترکی که معادل فارسی ندارد
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:44 روز یکشنبه 11 مهر 1389
تؤرکی دیلیم
 

 

مقدمه :زبان ترکی از طرف زبانشناسان به عنوان سومین زبان قانونمند وتوانمند دنیا شناخته شده است و حتی یکی از زبان شناسان بنام زبان ترکی را اعجاز غیر بشری معرفی کرده است. ● زبان ترکی حدود 24000 فعل دارد که در فارسی بیش از 5000 نمی باشد ● حدود 1650 لغت ترکی آذربایجانی شناخته شده است که برای آنها لغات مستقلی در فارسی نیست. مانند یایخالاماق، یوبانماق، یودورتماق و…. ● چند هزار لغت با ریشه ترکی در زبان فارسی موجود است که از این لغات بیش از 600 لغت جزء کلمات مصطلح و روزمره است. مانند آقا ، خانم ، سراغ، بشقاب، قابلمه، دولمه، سنجاق، اتاق، من، تخم، دوقلو، باتلاق، اجاق، آچار، اردک، آرزو، سنجاق، دگمه، تشک، سرمه، فشنگ ، توپ ، تپانچه، قاچاق، گمرک، اتو، آذوقه، اردو، سوغات، اوستا، الک، النگو، آماج، ایل، بیزار، تپه، چکش، چماق، چوپان، چنگال، چپاول، چادر، باجه، بشگه، بقچه، چروک،….

 

اینک از انسان شروع می کنیم:


دده: پدر بزرگ
ننه: مادر بزرگ
آتا و بابا: پدر (فادر انگلیسی)آنا: مادر (مادر انگلیسی)قایین: ( برادر زن و یا برادر شوهر)بالدیز: ( خواهر زن)باجاناق: ( این کلمه در فارسی معادل ندارد و به همین شکل استفاده می شود.)گؤرومجه: ( خواهر شوهر)قارداش: برادر (بطور مطلق)آغا بَی: برادر بزرگ
اینی: برادر کوچک آبلا: خواهر بزرگ
باجی: خواهر (بطور مطلق)مانی: عمو (عمّ در عربی)تی زه: خاله (خالة در عربی)دایی: دایی ( این کلمه ترکی در فارسی معادل ندارد و به همین شکل استفاده می شود.)

 

و اما در حیوانات



 
ادامه مطلب...
comment نظرات (16)
 
 
عاشیقم - کریمی مراغه ای * طنز شعر
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:30 روز جمعه 9 مهر 1389
اشعار ترکی
 


زشت و زیبا (( یاخشی پیس )) ” آتداکی گوزل شعرین آدیدی که بیزیم ایفتخارلی شاعیریمیز آقای حسین کریمی شیرین و ظریف دیلینن بیان ائدیب . بو شعرین اول مصرع لری ظاهیرده خلاف فکرلری یادا گتیریر، اما ایکینجی مصرع لری شعرین مفهومون دئوندررکن شاعرین ذوقون و هنرین عاشقانه زمینه سینده گوستریر

عاشیقم

عاشیقم من عاشیقم ای دلی دیلدار سنه


وئرمیشم طاقتیمی صبریمی ای یار سنه

سئویرم بزم اولا خلوت قویاسان من ائلییم

غمیمی محنتیمی دردیمی ایظهار سنه

گزرم کوچه و بازاری دالین جان سوخارام

پیچاغی قارنینا هر کس ائده آزار سنه

ایستی وقتینده سویونسان سالارام  تئز ایچینه

کاسه نین بوز وئره رم شربت گلنار سنه

نیه اوجوندا سیخیرسان ، ازیسن ، سیندیریسان

نئیله ییب  آخ بو یازیخ قلب وفادار سنه

سن ییخیل بالش ناز اوسته اوزان منده چالیم

ضرب و قارمان و کمانچه ، ویولن ، تار سنه

ایمه ،  شاخ  ساخلا  یانوندا ، باخوب ، اوپ  قوی  گؤزونه

بو گوزل عکسی کی  مندن قالیر آثار  سنه

دوگمه سین آچ آرالا ،  ساخلا  قویوم اورتاسینا

آلمیشام ساک  دولوسی  ،  حیوا  ،  لیمو  ،  نار سنه

نییه « ویه ویه » دییسن اینجیدیری قوی چیخادیم

سیخسا باشماغ ایاقون اولسا اگر دار سنه

دؤز بیر آز بندین آچیم تا وئریم الان الیوه

چتریوی وئرمیه زحمت ،  بو  یاغیش قار سنه

گله سن باغدا وئرم  بیر الیوه اویناداسان

قیرمیزی آلما ،  شمامه  گولی بی خار  سنه

گل اوتی دیممه دانیشما نئجه توتسان گئچه جک

دئمه خاطیر قویاجاخ چرخ جفاکار سنه

گل اوتی قوزا قیچین گیدیریم ای یار عزیز

قره دون آبی بولوز قیرمیزی شالوار سنه

احتراماً دایارام آغزینا  تا  سن سوراسان

سولی  قلیانی ،  تا کریمی  دئیه  اشعار سنه

استاد کریمی مراغه ای(ماراغانین طنز دئین شاعیری)


 
comment نظرات (5)
 
 
 ویژگی های زبان تورکی
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 22:25 روز دوشنبه 22 شهریور 1389
تؤرکی دیلیم
 

         ویژگی های زبان تورکی 


 Turkish Language

خلاصه شده از رساله مقایسة اللغتین

تالیف دکتر جواد هیئت


متأسفانه در دوران پهلوی،به پیروی از افکار ملی گرایانه افراطی و شوونیستی بیش از نیم قرن در این باب سیاست جبر و تحمیل اعمال شد و از چاپ و انتشار هر گونه کتاب تورکی جلوگیری به عمل آمد و زبان فارسی هم بصورت زبان انحصاری دولتی و تحمیلی در آمد!در نتیجه این سو ء تدبیر و انحصار طلبی و سیاست زور گویی،زبانهای غیر فارسی مردم ایران،بویژه تورکی رسما" ممنوع شد.البته اینگونه رویه و اعمال غیر انسانی و ضد مردمی بدون واکنش نماند و در مردمی که زبانشان ممنوع اعلام شده بود عکس العمل هایی نا مطبوع و گاهی کینه و نفرت برانگیخت و خواه و نا خواه از شیرینی لهجه فارسی هم در مذاق آنها کاسته شد!؟

بعد از سقوط رژیم پهلوی و رفع ممنوعیت دولتی در مدت کوتاهی کتاب و مجله و روزنامه به زبان تورکی چاپ و منتشر شد و دیوانهای شعرای تورکی گو قدیم و جدید تجدید چاپ گردید و زبان تورکی مجددا" ولو بطور نسبی فرصت و میدان هنرنمایی یافت.

در حال حاضر 25 لهجه یا زبان تورکی در مناطق مختلف شوروی سابق،ترکستان شرقی(چین)،ترکیه و بالکان زبان رسمی مردم است و در حدود20 لهجه یا زبان تورکی دارای کتابت و ادبیات کتبی است.

ادبیات شفاهی تورک ها بسیار غنی است و در هر منطقه ضمن ویژگی های عمومی و قدیمی خصوصیات محلی را نیز در بردارد.ادبیات شفاهی تورک زبانان ایران شاید غنی ترین و یا یکی از غنی ترین آنها در نوع خود میباشد.

کتاب ده ده قورقود که داستانهای اقوام اوغوز را بازگو میکند،یکی از قدیمی ترین آثار ادبیات شفاهی است و بطوریکه اغلب دانشمندان معتقدند،همچنانکه از متن کتاب هم بر می آید مهمترین وقایع تاریخی این داستانها در آذربایجان و در قسمت شرقی آناطولی رخ داده و در آن از قهرمانی ها و ویژگی های قومی و قبیله ای مردم این سرزمین سخن رفته است.

طبق آمارهای اخیر در دنیا شش هزار زبان موجود است که نیمی از آنها کمتر از ده هزار و یک چهارم آنها کمتر از یک هزار گویشور دارند و تنها 20 زبان هستند که صدها میلیون نفر بدانها سخن می گویند.زبان شناسان معتقدند که یک زبان به شرطی می تواند زنده بماند که حداقل یک صد هزار نفر گویشور داشته باشد بنابراین بیش از نیمی از زبانهای حاضر در حال نابودی هستند.

اینترنت،حکومتهای ملی در گزینش و تحکیم زبانهای ملی و تضعیف دیگر زبانها نقش مهمی دارند. پیشرفت علمی و صنعتی شدن و روشهای ارتباطی نوین نیز به نابودی زبانها کمک می کند.زبانی که در اینترنت نباشد زبانی است که در دنیای نوین "دیگر وجود ندارد"،این زبان مورد استفاده قرار نمی گیرد و در تجارت هم بکار نمی رود.

در حال حاضر هر سال ده زبان از بین می رود،افق آینده نیز تیره تر به نظر میرسد.برخی چنین پیش بینی کرده اند که 50 تا 90 درصد زبانهای فعلی در این قرن از بین می روند و بدین سبب حفظ آنها امری ضروری به شمار میرود.

مسئله زبان در قرن21 ام دو سئوال را مطرح میسازد.از یکسو زبانهای ملی یا پر گویشور چگونه در برابر پیشتازی زبان انگلیسی مقابله کنند؟از سوی دیگر،زبانهای فرعی یا محلی چگونه می توانند از خطر نابودی نجات یابند و در جهت توسعه پیش بروند؟

برای حمایت از زبانهای محلی و جلوگیری از نابودی آنها در 10-12 سال اخیر مقامات بین المللی تصمیماتی اتخاذ و قطعنامه هایی صادر کرده اند . از جمله:

در18 دسامبر 1992 مجمع عمومی سازمان بین الملل متحد بیانه مربوط به حقوق اشخاص متعلق به اقلیت های قومی یا ملی،مذهبی و زبانی را به تصویب رساند.این بیانیه کشورها را موظف کرد تا از موجودیت و هویت اقلیتها در داخل مرزهایشان حمایت کنند.از میان حقوق پیش بینی شده برای اشخاص متعلق به اقلیتها عبارتند از:حقوق برخورداری از فرهنگ خاص خودشان / حق استفاده از زبانشان / اجازه شرکت مؤثر در فعالیت های فرهنگی،مذهبی،اجتماعی،اقتصادی و زندگی عمومی و نیز در تصمیم گیریهای مربوط به اقلیتی که به آن متعلق هستند./ اجازه تاسیس و اداره موسسات مربوط به خودشان،حق ایجاد ارتباط صلح جویانه و خالی از تبعیض با اعضای گروه خودشان یا دیگر اتباع کشورهای دیگری که با آنها پیوندهای مشترک قومی ، مذهبی و زبانی دارند.این نخستین سند قابل قبول جهانی و جامع مربوط به حقوق اشخاص وابسته به اقلیتهاست و از همین رو بر نحوه اجرا و تصویب قوانین ملی کشورها تأثیر خواهد گذاشت.

شباهت و خویشاوندی زبانها از دو نظر بررسی میشود
 
ادامه مطلب...
comment نظرات (10)
 
 
 جغرافیای تاریخی آذربایجان
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 20:04 روز یکشنبه 10 مرداد 1389
آذربایجان
 

جغرافیای تاریخی آذربایجان


سرزمین آذربایجان در طول تاریخ هزاران ساله و پر فراز و نشیب خود با نامهای مختلفی در تاریخ ثبت شده است. و این اسامی معمولا از اسامی اقوامی گرفته شده بود که در آن سرزمین زیسته و دولتهای مقتدری را در آنجا بوجود آورده بودند.

اسامی که با استناد به اسناد تاریخی میشود به آن اشاره کرد،از جمله عبارتند از: سرزمین قوتتی ها، هوری ها، سایبیرها، آذها، ماننا، ماد، آلبان ، آذربایگان وآذربایجان.

اسم امروزی آذربایجان معرب آذربایگان میباشد که تخمینأ از اواخر قرن سوم قبل از میلاد تا زمان اشغال آنجا توسط اعراب بدان نام خوانده میشد.
آذربایگان یک کلمه کاملا ترکی بوده و در اصل متشکل ازاجزای : "آذ+ار+بای+گان یا قان معرب شده یعنی جان" میباشد.

ـ "آذ یا آس" نام قومی از ترکان قدیم ساکن در آذربایجان بوده که در نوشته های قدیم "اورخون ـ یئنی سئی" نامبرده شده است . "بارتولد" تاریخدان معروف روسی وابستگی آذها را با قبایل تورکوش که در منابع آشوری بارها به آنها اشاره شده است را محتمل میداند.

ـ "ار" دارای منشاء ترکی بوده و به معنی جوانمرد،فرد و انسان میباشد. این واژه به صورت پسوند به واژه های دیگر چسبیده و نام قبایل را بوجود میآورد(آوارـخزار یا خزرـ قاجار یا قجر و...) آزر یا آذر به معنی قوم و قبیله ای که بعدها با تغییرهای مختصری به "هازرـخازرـخزر"تبدیل شده است.

- "بای" یا"بَی" یا "بیکـ ـ بیگ" به معنی غنی ، حاکم، رئیس و... از طرفی "بایماق" در ترکی قدیم به معنی تکامل و پیشرفت میباشد.
- "گان" در زبان ترکی با قبول تغییرات آوایی به "قان" (و در زبان عرب به جان) مبدل شده و دارای معانی زیادی چون پدر، خاقان و ... میباشد و نیز "قان" در ترکی علامت فاعلی با تأکید و مبالغه است(چالیشقان) و بایقان یعنی تکامل یافته و بسیار پیشرفته. با توجه به مراتب مذکور، "آذربایگان" به معنی "پدر توانگر انسان آذ یا آسی" و به بیانی دیگر "پدر توانگر مبارک" و آذیهایی که بسیار پیشرفته هستند" میباشد. تاریخ قومی و نژادی آذربایجان با نژاد و ایل های ترک زبانی چون سومرها، ایلامی ها، ساویرها، قوتتی ها، اورارتوها، ماننا ها،ساکاها، کنگرها،مادها، اوغوزها،قبچاق ها و...مربوط است.»

حدود و مرزهای جغرافیایی سرزمین آذربایجان از دیرباز طبق اسناد باقی مانده آشوری،ایلامی،بابلی و...کاملا قابل اثبات است. طبق این اسناد حدود این سرزمین از جنوب کوههای قفقاز تا سرزمین کاسسی ها(کرمانشاه و لرستان امروزی) بوده است. یعنی در داخل ایران امروزی علاوه بر مناطق ترکنشین کنونی( استانهای آذربایجان شرقی و غربی ،اردبیل،زنجان،قزوین، همدان،قسمتهایی از استانهای مرکزی و گیلان و..) کل استان کردستان و قسمتهای اعظمی از استانهای کرمانشاه و لرستان نیز جزو آذربایجان بوده است.

م.دیاکونوف در کتاب "تاریخ ماد" نتیجه گیری میکند که سرزمین تحت حاکمیت آتروپات زمان حمله اسکندر کبیر درست منطبق با مرزهای دولت ماننا بود و این سرزمین بعدها آذربایگان نامیده شد.

طبق اسناد قدیمی عربی ،در صدر اسلام حدود جغرافیایی آذربایجان از شهر دربند در داغستان امروزی تا جنوب استان همدان امروزی بود.( دربندنامه،ص 25،چاپ تفلیس 1898).

در دوران اشغال آذربایجان توسط خلفای اموی و عباسی نیز جغرافیای ارضی آذربایجان بدون تغییر و از همدان تا دربند باقی مانده بود و تحت نام "مملکت آذربایجان" تحت فرمانروایی یک حاکم عرب اداره میشد.

در مورد محدوده‌ی جغرافیایی آذربایجان در دوره اسلامی، مدارک زیادی از جغرافی‌نگاران و مورخان وجود دارد . همه این نوشته‌ها و نظرات که از دانشمندان و جهانگردان و جغرافی ‌نگاران به نام ارائه گردیده، آذربایجان را تقریباً سرزمینی دانسته‌اند که از شمال به دربند و از جنوب به همدان (لازم به ذکر است که بعضی از منابع که ارائه گردید قسمتی از کردستان را نیز در قلمرو آذربایجان به حساب آورده‌اند. از جمله سیسر یا سنه = سنندج) و از غرب و شمال غربی به امپراتوری عثمانی و از شرق به استان گیلان محدود بوده است که تقریباً شامل استان های کنونی آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، قزوین، همدان و قسمتی از استانهای مرکزی، کردستان، گیلان و کرمانشاه است.

بلعمی از وزرای عهد سامانی که کتاب تاریخ طبری را ترجمه و تخلیص کرده است، در مورد حدود آذربایجان چنین می‌نویسد: «اول حد از همدان گیرند تا به ابهر و زنگان بیرون شوند و آخرش به دربند خزران و بدین میانه، هر چه شهرها است همه را آذربایگان خوانند ... راه‌ها به آخر آذربایگان که از آن جمله بلاد خزران شوند، گروهی بر خشک و گروهی از دریا، که از هر راهی دربند خوانند و به تازی باب گویند.»

مورخ و دانشمند شهیر محمود کاشغری در کتاب ارزشمند "دیوان لغات الترک" که در هزار سال پیش نوشته راجع به سرزمینهای ترکان، از جمله آذربایجان، معلومات زیادی را ارائه داده و مرزهای آذربایجان را از قم تا دربند ذکر کرده است.»

دکتر رحیم رئیس‌نیا نویسنده کتاب «‌آذربایجان در سیر تاریخ ایـران»، به نقشه‌ای اشاره کرده است که شریف ادریسی (493-560 ق) جغرافی‌دان و نقشه نگار مراکشی در حدود سال 549 ق کشیده است و کنراد مولر آلمانی در سال 1928 با الفبای لاتین آن را منتشر نموده است. به نوشته او، شریف ادریسی در نقشه‌ای که کشیده، اراضی میان کوه‌های قفقاز و کر را – شروان - «‌آدری آذربایجان» (آذربایجان پسین و یا عقبی) و اراضی بین رودهای ارس و کر را «‌بقیه آردی آذربایجان» و آذربایجان کنونی ایران را «‌بلاد آذربایجان» نامیده است



 
ادامه مطلب...
comment نظرات (12)
 
 
بیر گؤزل شعر استاد شهریاردان (لاتین جه یازیلیب)
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 14:47 روز دوشنبه 28 تیر 1389
اشعار ترکی
 

Naz eyləmisən

Çoxlar incikdi ki sən onlara naz eyləmisən

Məndə incik ki mənim nazımı az eyləmisən

 

Etmisən nazı bu viranə könüldə sultan

Evin abad ola dərvişə niyaz eyləmisən

 

Hər baxışda çalısan kipriyi mizrab kimi

Bir qulaq ver bu sınıq qəlbi nə saz eyləmisən


 
ادامه مطلب...
comment نظرات (2)
 
 
عبدالقادر مراغه‌ای
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 01:20 روز یکشنبه 27 تیر 1389
مشاهیر
 

عبد القادر بن غیبی مراغی

خلاصه : عبد القادر بن غیبی مراغی معروف به حافظ در نیمه سده هشتم هجری در مراغه زاده شد و پس از آموختن موسیقی و علوم زمانه نزد پدرش غیبی، به تبریز رفت و دردربارهای سلطان حسین و سپس سلطان احمد جلایر به نوازندگی پرداخت. با حمله تیمور به آذربایجان، به فرمان وی به سمرقند رفت و پس از مدتی فعالیت هنری در آنجا به آذربایجان بازگشت. و در در بار میرانشاه تیموری(تبریز)، خلیل سلطان (سمرقند)سلطان شاهرخ(هرات)به فعالیت پرداخت ودر 828 ه.ق در هرات به بیماری طاعون در گذشت جامع الالحان، کنزالحان و شرح الادوار از آثار گرانبهای عبدالقادر غیبی مراغی است.

 گروه : مشاهیر ملی

رشته : موسیقی

والدین و انساب : پدر عبد القادر بن غیبی مراغی مردی به نام غیبی، از اهالی مراغه و دانشمندی متبحر درعلم موسیقی بود.

 اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی : عبد القادر بن غیبی مراغی ملقب به حافظ دراواسط قرن هشتم درمراغه زاده شد . مراغه در آن عصر از شهرهای بزرگ و آباد آذربایجان به شمار می رفت . این شهر از زمان ایلخانان مورد توجه بود و مراکز علمی و هنری چندی در آن بنیان نهاده شد. در زمان کودکی عبدالقادر جلایریان برعراق و آذر بایجان حکومت می کردند. در انواع علوم به ویژه موسیقی مهارت داشت مهیا گشت.

 تحصیلات رسمی و حرفه ای : از میزان آموزشهای عبد القادر بن غیبی مراغی اطلاعی در دست نیست ، اما گفته اندکه بر علوم متداول عصر خود دست یافت و نیز موسیقی را از پدرش که خود موسیقی دانی برجسته بود، فرا گرفت.

 فعالیتهای ضمن تحصیل : عبد القادر بن غیبی مراغی در کنار آموختن موسیقی و علوم گوناگون حفظ قرآن را بر دیگر آموزه های خود اضافه کرد، از این رو به «حافظ» نیز مشهور شد، همین موضوع او را با شاعر معاصر خود، خواجه شمس الدین حافظ شیرازی متشابه کرده است. عبدالقادر مراغی به خطاطی نیز می پرداخته است.
 
ادامه مطلب...
comment نظرات (2)
 
 
معنی وریشه لغوی مراغه
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 19:00 روز جمعه 25 تیر 1389
درباره مراغه
 


یکی ‌از مصطلحات‌ و ‌معانی ‌غلط‌ که ‌وارد‌ فرهنگ‌های‌ لغت‌ نیز شده ‌است‌ نام ‌مـراغـه‌ می‌باشد‌ که‌ با کمال‌ تعجب ‌بزرگانی‌ چـون‌:علامه‌دهخـدا‌ و دکترمعیـن ‌نیز این ‌راه ‌را‌ به ‌خطا پیمـوده‌اند. در فـرهنگ فارسی‌ معین، ذیل‌ کلمه‌ی ‌«مـراغه»‌ می‌خوانیم:«به‌ خاک‌ غلتیـدن،...و مـراغه ‌فقط‌ اسـم ‌مکان یعنی: محل‌ غلتیدن ‌آمده»؛ در حالی‌ که‌ کسانی ‌چون‌ دکتر معین‌ تنها ‌به‌ ریشه‌ی‌ عـربی‌ واژه‌ دقیق ‌شده‌اند‌ و این ‌معنی‌ را‌ در زبان‌ عـربی ‌از بابِ‌ تفعیـل(تمـریغ) و تفعّل (تمـرّغ) ‌استخراج ‌نموده‌اند؛ لکن‌ نام ‌شهر مـراغه‌ خیلی‌ پیشتر ‌از حمله‌ی‌ مغول ‌و ورود ‌زبان‌ عربی‌ به ‌ایران ‌استعمال‌ می‌شده ‌است.

بطلِمیوس‌(قلوذی) ـ ‌منجـم‌ و جغـرافـی‌دان‌ معـروف ‌یونانی ‌ـ ‌نام ‌دریاچـه‌ی‌ ارومیـه‌ را به‌ سبب‌ نزدیکی‌اش ‌به ‌شهر مـراغه، «مارگیانه» آورده ‌است‌ که‌ هر زبان‌ناشناسی‌ پـی ‌‌به‌ ریشـه‌ی‌ باستانی ‌نام‌ مراغه‌ می‌برد. چه، در لغت ‌یونانی‌، حرف‌ «غ» مصطلح ‌نبوده‌ و به‌جای‌‌ آن ‌از حرف «گ» استفاده ‌می‌شده ‌است.

واژه‌ی ‌«راغ» در ‌فارسی ‌به ‌معنی‌ دشت ‌آمـده‌ است ‌و این‌ درحالی ‌است ‌که ‌کتب ‌پهلوی، شهـر «رغـه»ی‌‌ آذربایجان‌ را بر روی‌ دشتی‌ نمایش ‌می‌دهند که‌ بر روی‌ کوهپایه‌ی‌ کوه‌ سهنـد‌ قرار‌ گرفته است. با توجه ‌به ‌این ‌نکته، نام ‌مراغه ‌به ‌معنی: رغه‌ی ‌بزرگ (دشت‌ وسیع) بوده ‌است. به ‌نوشته‌ی ‌«دیاکونوف» قبل‌ از ورود ‌و اسکان ‌مادها ‌در این ‌ناحیه، دولت «مانْنا» در حدود سال ۷۱۵قبل ‌از ‌میلاد در این ‌سرزمین ‌حکومت ‌داشته‌اند که ‌به ‌نام ‌ایالت «اوئیشدیش» نامیده ‌می‌شد.

 

(رجوع‌ شود‌ به‌: تاریخ ‌ماد، ا.م‌دیاکونوف، ترجمه‌ی ‌کریم ‌کشاورز، ص۲۰۲)

با تحقیقات‌ و بررسی‌های ‌به ‌عمل ‌آمـده ‌توسط ‌احمـد‌کسـروی ‌در مـورد ‌مـراغه، می‌بینیم‌ که: ‌نام‌ قدیمی ‌مراغه «مراوا» یا «ماراوا» یا «ماداوا» بوده ‌است‌ و از آن ‌جهت‌ می‌توان ‌آن‌جا ‌را جایگاه ‌قوم ‌ماد دانست ‌و قدمت ‌شهـر مـراغه ‌را ‌به ‌دوره‌ی ‌مـادها ‌نسبت‌ داد. در ‌زمـان ‌اشکانیان‌ نیـز ‌مـدتی ‌پایتخت آذربایجان، در ۲۵‌فرسنگی ‌جنوب ‌شرقی‌ دریاچه‌ی ‌چیچست (ارومیه) ‌شهری ‌به ‌نام ‌«فرسپا» بوده ‌است. ‌اما ‌«جی ‌ویلسون»، مؤلف‌ کتاب ‌«عادت‌ها ‌و زندگی‌ ایرانیان»، که‌ با ‌پیشینه‌ی ‌تاریخی شهـر مراغه ‌‌به ‌خـوبـی ‌آشنـا ‌بـوده ‌است، واژه‌ی ‌مـراغه ‌را ‌بـرداشتـی ‌از نـام ‌یـک ‌اُسقـفِ‌ مشهـور‌ نسطوری‌ می‌داند ‌‌به ‌نام‌ «ماراغا».

ژاک‌ دومـرگان‌ ـ‌ باستان‌شناس‌ مشهـور‌ فرانسوی‌ ـ ‌نام‌ قدیم‌ مـراغه ‌را «اِنـدادهَه‌رود» آورده ‌است.

مارک‌آنتـوان(آنتـونیـوس)‌ ـ ‌پسرعمـو‌ و سردار ‌قیصر ‌روم‌ ‌که‌ در ‌تقسیم‌ مستملکات، مشرق‌ نصیب ‌وی ‌شـد ‌ـ ‌‌در ‌سال ‌۳۶‌ق.م. ‌هنگام‌ ذکر‌ حوادثی ‌که ‌در ‌زمان ‌‌پارتی‌ها ‌در این ‌منطقه ‌رخ ‌داده، از این ‌منطقه ‌به ‌نام ‌«فرائته»‌ یاد ‌می‌کند.

                                                        http://farabiasl.mihanblog.com/extrapage/1                        



 
comment نظرات (3)
 
 
   بولود قارا چورلو (سهند)
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 11:37 روز سه شنبه 22 تیر 1389
مشاهیر
 


bolod gharachorlo=بلود قاراچورلو

در قرن بیستم یکی و شاید پرفروغترین ستاره آسمان شعر ملی مبارزی آذربایجان بولود قارا چورلو پسر مطلب در سال 1926 در مراغه در یک خانواده کارگری به دنیا آمد پدر مادرش اسم فرزندشان را بولود (ابر) گذاشتند آنها با انتخاب این اسم شاید نمی‌دانستند این ابر کوچک روزی ابری پرباران خواهد بود و گلشن شعر آذربایجان را آبیاری و پرگل خواهد کرد. در ترسناک‌ترین زمان استبداد رضاخان یعنی زمانی که هویت ملی مدنی ملت آذربایجان مورد تاخت وتاز و توهین بود بدنیا آمد و پا گرفت. او با اینکه در مدرسه‌ای که در آن با زبان مادری‌اش نوشتن خواندن و حتی صحبت کردن ممنوع بود از زمان ادراک شروع به گفتن شعر به زبان مادری‌اش کرد. و تا آخر عمر بدون توجه به این شرایط سخت در راه هویت، زبان، تاریخ و مدنیت خود بدون خستگی فریاد کشید، و قلم زد بولود در دوران جوانی به خاطر شرایط سخت خانواده بدون اتمام متوسطه، برای کمک به خانواده وارد بازار کار شد. در1940 با اشغال ایران توسط متفقین و برچیده شدن موقتی استبداد رضاخان در آذربایجان حرکتهای ملی دمکراتیک به راه افتاد. بولود جوان مثل خیلی‌ها همراه این حرکت شد اولین شعرش در مجلس شاعران در تبریز خوانده شد.

 

تاریخ‌لر بویونجا ائی بؤیوک وطن

یاغییا دوشمنه اییلمه دین سن

بوگون طبیعت‌دن ایلهام آلدیم من

گئچدی سحر واقتی بو سؤز اورکدن

اینسانا روح وئره ن دیلینه آلقیش

جهت دیدن مطالب بیشتر بر روی ادامه مطلب کلیک کنید


               
 
ادامه مطلب...
comment نظرات (4)
 
 
مراغه به روایت تصویر
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 17:49 روز دوشنبه 7 تیر 1389
درباره مراغه
 


این پست شامل چندین عکس از طبیعت زیبای حاشیه صوفی چای است.


برای دیدن بقیه عکسا به ادامه مطلب برین



گنبد غقاریه


نور پردازی گنبدهای مراغه زیبایی این گنبدها رو صد چندان کرده... گنبد غفاریه یکی از گنبدهای چهارگانه ی مراغه است که در کنار صوفی چای واقع گردیده است.


 
ادامه مطلب...
comment نظرات (3)
 
 
  سلسله قارامان اولین رسمیت‌دهنده زبان ترکی در خاورمیانه
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 21:04 روز دوشنبه 24 خرداد 1389
تؤرکی دیلیم
 

          سلسله قارامان اولین رسمیت‌دهنده زبان ترکی در خاورمیانه

                                                                                       

 

زبان ترکی از زمان حاکمیت سومریان تا حکومت گؤگ ترکها زبان رسمی دولتها و سلسله‌های مختلفی در اطراف و اکناف جهان بود ولی در وقفه چندصدساله که بعد از اسلام و رسمی شدن زبان ترکی ایجاد شد، سلسله قارامان اولین دولت بعد از اسلام است که زبان ترکی را زبان رسمی دولت خود قرار داد. لذا جا دارد که در مورد این سلسله که زبان ترکی را زبان رسمی کشور قارامان قرار داده، تحقیق بیشتری گردد.

 

قارامانیان طایفه‌ای از ایل افشار قبیله اوغوز بودند که شاخه‌ای از آنها در آذربایجان زندگی می‌کردند. بعدها شاخه‌ای از ایل به سوی قونیه ـ  که مرکز حکومت سلجوقیان روم بود ـ  مهاجرت کرده و در سرحدات غربی دولت سلجوقی ساکن شدند.

 

اولین رئیس شناخته شده قارامانیان  نوره صوفی  بود که طریقت تصوف داشت و جزءبابائیان بود و اسلام را در منطقه تحت نفوذ ارامنه تبلیغ می‌کرد و باعث می‌شد که سرزمینهای تازه فتح شده در مقابل مسیحیت تقویت گردد.

 

بعد از وفات نوره صوفی پسرش سعدالدین و بعد از نوه‌اش کریم‌الدین رئیس قبیله گردید. در زمان ایلخانیکریم‌الدین مغولان به آناطولی حمله کرده و در جنگ کوسا داغ سلجوقیان روم را شکست داده و آنها را تحت‌الحمایه خود قرار دادند در اثر این شکست دولت سلجویان روم دچار ضعف شدید گردید و کریمالدین نیز که در تاریخ به عنوان سرسلسله قارامانیان محسوب می‌شود از این ضعف دولت سلجوقی روم استفاده کرده و به مناطق تحت نفوذ ارمنیان حمله نموده و آنها را به اطاعت خود درآورد. پادشاه سلجوقی که نمی‌خواست شورشی از طرف ایل قارامان انجام گیرد، نواحی تحت تصرف کریم‌الدین را به صورت اقطاع به وی داد و در عوض برادر کریم‌الدین را به عنوان گروگان در پیش خود نگه داشت و سمت جانداری یعنی محافظی به او داد. بدین ترتیب اولین فرد از خاندان قارامان وارد کارهای دولتی گردید. (1256) گروگان بودن برادر مانع از شورشهای ایل قارامان نگردید و عاقبت در جنگی که در اطراف قلعه قوله بین کریم الدین و نیروهای سلجوقی اتفاق افتاد کریم‌الدین شکست خورد و برادرانش نیز اعدام شدند. کریم‌الدین رئیس قبیله قارامان در سال 1261 میلادی وفات یافت و بجایش پسر بزرگش شمس‌الدین محمد بیک به جای او نشست.

 

محمد بیک علاقه خاصی نسبت به زبان مادری خود داشت و همواره بدین صفت شناخته میشد. او در جنگی توانست نیروهای سلجوقی را شکست داده و کاروانی از صلیبیان را که به نیروهای مسیحی در جنگهای صلیبی محموله حمل می‌کرد مورد هجوم قرار داده و اموال کاروان را به نفع ترکان و مسلمانان مصادره نماید.

 

در 10 ذیقعده سال 675 ه ـ.ق. / 15 نیسان 1277 میلادی آباقان ایلخان مغول لشکری برای تصرف مصر فرستاد. بای‌برس (بی‌برس) پادشاه مملوک ترک مصر با لشکری به مقابله لشکر مغول شتافت و در البستان آناطولی با نوعی موشکهای زمین به زمین نیروهای مغول را شکست داده و چنان کشتاری از مغولان نمود که وقتی آباقان مغول از میدان نبرد دیدن کرد و کشتار ترکان از مغولان را مشاهده نمود، نتوانست جلوی گریه خود را بگیرد.

 

شکست نیروهای مشترک سلجوقی ـ  مغولی در مقابل ترکان مصر در دشت البستان وضعیت را به نفع محمد بیگ قارامان تغییر داد و او با استفاده از موقعیت پیش آمده به قونیه پایتخت سلجوقیان روم حمله کرد و آنجا را به نام بایبرس سلطان ترک مصر تصرف کرده و پایتخت خود نمود.

 

بعد از تصرف قونیه محمد بیگ قارامان در 13 مای 1277 (24 اردیبهشت 675) طی فرمانی زبان ترکی را زبان رسمی دولت قارامان اعلام کرد. در متن فرمان آمده بود: بوگوندن سونرا دیواندا، در گاهدا، بارگاهدا، میداندا،‌ مجلیسده تورکجه‌دن باشقا دیل ایشله‌دیلمه‌لیدیر یعنی  از امروز در دیوان و درگاه، بارگاه، میدان و مجلس غیر از زبان ترکی زبان دیگری به کار برده نخواهد شد و بدین ترتیب حدود دوقرن ونیم (1256-1483) زبان ترکی زبان رسمی دولت قارامان گردید که بعداِّ عثمانیان و صوفیان وارث این عنعنه گردیدند.

 

سرنوشت محمد بیگ قارامان این رسمیت دهنده زبان ترکی در خاورمیانه با نوعی حماسه و شهامت و شهادت آمیخته است، بدین ترتیب که نیروهای مشترک سلجوقی و مغولی که از تصرف قونیه از طرف محمد بیگ به خشم آمده بودند با هماهنگی و آمادگی کامل به سوی قونیه حرکت کردند. محمد بیگ برای مقابله آنها شتافت و بار اول آنها را شکست داد.

 

ولی بار دوم که نیروهای مشترک دست به حمله زدند محمد بیگ شکست خورده به سوی قونیه عقب نشست اما با کمال تعجب با دروازه های بسته شهر مواجه شده و به ناچار به منطقه قارامان عقب نشست. در یکی از روزها محمد بیگ با برادرانش و عموزادگان خود به قرارگاه مشترک نیروهای سلجوقی ـ  مغولی حمله کرد ولی نیروهای متحده با اجرای تاکتیک توران یاقورد اویونو تظاهر به عقب‌نشینی کرده و بلافاصله برگشته به نیروهای قارامانی حمله کردند. در این حمله محمد بیگ با مقاومت قهرمانانه‌ای که از خود بروز داد، شهید شد. سر بریده او را نیروهای مغولی ـ  سلجوقی در شهرها گردانیدند و بدین ترتیب اولین سلطانی که بعد از اسلام زبان ترکی را زبان دولت خود کرده بود مظلومانه شهید شد. اما شهادت محمد بیگ قارامان تا ثیری چندان در روند مبارزات ایل قارامان نداشت. بلافاصله قارامانیان قدرت خود را مستحکم کردند و سلسله قدرتنمد آنها توانست دو قرن و نیم زبان ترکی را زبان رسمی خود نماید.

 

بعدها عثمانی ها و قره‌قویونلوها و آق‌قویونلوها و صفویها راه پر افتخار شمسالدین محمد بیک قارامان را پی گرفتند و با امکانات دولتی به پشتیبانی زبان مادری خود برخاستند.

 

 از آن روز ترک زبانان جهان روز 13 مای هر سال را به یادبود آن فرمان تاریخی محمد بیک قارامان در جهان به عنوان  دیل بایرامیعید زبان، جشن می‌گیرند.


 
comment نظرات (5)
 
 
    کوراوغلو
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 02:10 روز شنبه 22 خرداد 1389
مشاهیر
 

کوراوغلو

 

 

کوراوغلو (به ترکی آذربایجانی: Koroğlu) (به انگلیسی: Koroghlu ) قهرمان حماسی مشترک میان اهالی آذربایجان و ترکمن است که با قیامش بر ضد فئودالیسم و شیوه ارباب و رعیتی نامی ماندگار در میان مردم آذربایجان و ترکمنستان و بسیاری از کشورهای جهان از خود به جا گذاشت.

 

ریشه این قیام توسط مهتری سالخورده بنام علی ملقب به علی کیشی، شروع می شود. وی پسری دارد موسوم به روشن (کوراوغلو) و خود، مهتر خان بزرگ و حشم داری است به نام حسن خان.

 

 

وجه تسمیه نام کوراوغلو

 

حسن خان بر سر اتفاقی بسیار جزئی که آن را توهینی سخت نسبت به خود تلقی می کند دستور می دهد چشمان علی کیشی مهتر خود را درآورده و وی را کور کنند. پس از این واقعه تلخ روشن پسر علی کیشی لقب کوراوغلو به خود میگیرد. کوراوغلو به ترکی یعنی کورزاده یا پسر مرد کور.برخی دیگر وجه تسمیه آن را به گوراوغلو یعنی زاده گور(قبر) میدانند.

 

 

 

سرآغاز قیام

 

علی کیشی پس از کور شدن بدست اربابش با دو کره اسب که آن ها را از جفت کردن مادیانی با اسبان افسانه‌ای و دریایی به دست آورده بود، همراه پسرش روشن از قلمرو خان می گریزد و پس از عبور از سرزمین های بسیار سرانجام در چملی بئل (کمره ی مه آلود) که کوهستانی است سنگلاخ و صعب العبور با راههای پیچا پیچ، مسکن می گزیند (نام 2 منطقه در ترکمن صحرا هم اکنون به این نام است یکی در اطراف نیل کوه و دیگری در کنار روستای صوفیان) .

 

روشن کره اسب ها را با جادو و مانند پدر خویش در تاریکی پرورش می دهد و در قوشابولاق (جفت چشمه) در شبی معین آب تنی می کند و بدین گونه هنر عاشقی در روح او دمیده می شود و علی کیشی از یک تکه سنگ آسمانی که در کوهستان افتاده است شمشیری برای پسر خود سفارش می دهد و بعد از اینکه همه ی سفارش ها و وصایایش را می گذارد، می میرد.

 

روشن او را در همان قوشابولاق به خاک می کند و به تدریج آوازه هنرش از کوهستانها می گذرد و در روستاها و شهرها به گوش می رسد.

 

دو کره اسب، همان اسب های بادپای مشهور او می شوند، با نام های قیرآت و بزآت.

 

عاشق جنون، اوایل کار به کوراوغلو می پیوندد به تبلیغ افکار بلند و دموکرات کوراوغلو و چنلی بئل می پردازد و راهنمای شوریدگان و عاصیان به کوهستان می شود.

 

کوراوغلو سرانجام پس از کش و قوسهای فراوان موفق می شود حسن خان را به چملی بئل آورده و به آخور ببندد و بدین ترتیب انتقام پدرش را بستاند.


 
comment نظرات (0)
 
 
بیر نئچه شئر
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 00:05 روز پنجشنبه 13 خرداد 1389
اشعار ترکی
 

*فیکرت صادق

قورخورسان... 
دره‌دن دانیشیرام قورخورسان 
"دره‌نین دومانی وار, سئلی وار" 
داغدان دانیشیرام قورخورسان 
" داغین اوچورومی وار , قاری وار"

دره بیر یانا, 
داغ بیر یانا, 
یاشایشداندا دانیشیرام قورخورسان

اؤزون بیل , قارداش! 
آمما آغیر درد دیر قورخوب یاشاماق! 
 

 *عقیل آذردخت

دیل ...
دیل وارلیق هویتدی بونی دویمالییق بیز 
ناموسدی بلی, ناموسا جان وئر‌ملییق بیز 
رنگین دئیشیب دیل ساتانین ارزشی اولماز 
بنزر کسیلن بیر خولا دای کؤک سالا بیلمز 
هر کیمسه دیلین آتسا دینینده آتاجاقدیر 
ناموسسوز اولوب خوار اولاجاقدیر , باتاجاقدیر 
دیل ناموسوم ائل غیرتیم اولکم شرفیمدیر 
هر تک تکینه وئرمگه جانیم هدفیمدیر 
      

* ح.م.ساوالان 

نییه منه پان دئدین؟ 
من دیلیمدن دانیشدیم 
اونو منه دان دئدین  
من ائلیم‌دن دانیشدیم 
من جواب قان دئدین 
آرخاندا من دایاندیم 
اؤزگه‌لره جان دئدین 
سوردوم چارا دردیمه 
درمان اوچون یان دئدین  
حاق سؤز دئمک ایسته‌دیم 
خوروز کیمی بان دئدین 
سئودیم آخیر یوردومو 
نیه‌ منه پان دئدین؟ 
 

*پروفسور حمید نطقی

کیملیگیم... 
هله ده آدیمی چکه‌بیلمیرم 
هله‌ده کیملیگیم 
قیرخ قات بو‌خچادا 
اووسونلارلا دویونلو 
گیزلین ساخلانیر 
هله ده قارداشیم برکه‌دوشنده 
اؤزوندن اوتانیر 
اصلینی دانیر!!  

*عاشیق اولدوز

توت الیمد‌ن آپارمنی تبریزه .... 
 
قسمت اولوب بو گون قوناق گلمیشم ,  
 توت الیمدن آپار منی تبریزه 
بو گوروش, بو میثال گلمه‌سین بیزه  
توت الیمدن آپار منی تبریزه 
آیلا چیخیم گون‌له شفق ساچیم 
 دورنا کیمین ائلدن- ائله اوچوم 
ده ده شهریاردان صحبت آچیم من 
توت الیمدن آپار منی تبریزه 
لپه‌له نیم آرازی ایله آخیم من  
قارتال اولوم ساوالاندان باخیم من

هیجران قالاسینی سوکوم ییخیم من 
توت الیمدن آپار منی تبریزه عینی دیلده اؤتن دیللریمیز وار  
آراز لا بیر له‌شن سئللریمیز وار 
تبریز له باکی تک ائللریمیز وار 
توت الیمدن آپار منی تبریزه 
" اولدوز" دیله‌ر هئچ‌کس ائلدن کؤچمه‌سین 
بیرجه قوش‌دا یووواسیندان اوچما‌سین 
اوغلوم, قیزیم یادلارا ال آچماسین 
توت الیمدن آپار منی تبریزه 

  * پروفسور صبری تبریزی

منلیگیم... 
 
گون منیم 
         دریا منیم 
                تامام دونیالار منیم. 
آمما گونومو آلدیلار 
آیی مندن آیری سالدیلار 
دریانی‌دا 
دونیانی دا قوپاردیلار 
چون آنادیلیمی آلدیلار 
آمما گونو, آیی, دریالاری  
تامام دونیالاری 
روحومدا یاراتدیم 
محبسه سالینمیش دیلیمی 
آزاد اولماق اوچون یاشاتدیم. 
 
سهراب طاهیر

گئدیرم...    
                  
بیر آخشام سن منى قوناق ساخلادین
یارامى یارانلا یویوب باغلادین
منیم گؤزلریمله بعضن آغلادین
قویمادین گؤزلریم دولا قارداشیم

تویونا گلمیشم٬ هر یئر خونچادیر
بوش الیم بوکولموش٬ قانلى غونچادیر
بیرجه اوره ییم وار٬ پارچا پارچادیر
او سنه چاتاجاق٬ آلا! قارداشیم.

اوره ییم شیشه دیر٬ اوره ییم حلیم
کیم اونو ایکی یه بؤلدو٬ نه بیلیم
آل٬ او چیلیک چیلیک٬ او دیلیم دیلیم
اونو بیر بیرینه جالا٬ قارداشیم!

دره لر کئچه ره م٬ داغلار کئچه ره م
اؤزومه آلوودان پالتار بیچه ره م
ظولمتى اریدیب سئل سئل ایچه ره م
قویمارام ائل داردا قالا٬ قارداشیم

من سؤهراب طاهیرم٬ نه لازیم اؤیود؟
بیرجه اوغلوم قالیب٬ اونو سن بؤیود!
گئدیره م جبهه یه٬ سیلاحیم اومید
قالماییم قارداشدان دالا٬ قارداشیم


http://www.vahidqarabagli.blogfa.com
 
comment نظرات (5)
 
 
آذربایجان قدر سئویرم سنی
نویسنده : اوکــتـــــــای - ساعت 23:53 روز چهارشنبه 12 خرداد 1389
آذربایجان
 
ماراغانین عزیز استادلارینان بیری بو شئری یارادیبلار کی نیسگیل ائدیرم سیزه عزیز وطن داشلاریم....آستاد محمد رضا مقدسی

سوروشدو : نه قدر سئویرسن منی ؟ بیر چوخ فیکیرله شدیم جواب تاپمادیم ایبهاملی بیر

سکوت کؤچدو ذهنیمه محبتی اؤلچه ن بیر قاب تاپمادیم * سؤیله دی : اولمایا آزجا
 سئویرسه ن؟ اوره ییم توتولوب تیتره دی بیردن محبته اؤلچو اولسایدی یقین بو سونکو

گیلئیی ائشیتمه زدیم من*اما هئچ بیریمیز دانانماریق کی هر کسه عزیزدیر آناوطنی ایندیسه
نئجه دیر سویله سه م اگر آذربایجان قدر سئویرم سنی







 
comment نظرات (0)
 
 
   1      2   >>